تبیین جایگاه تفکر انتقادی در اندیشه‌های تربیتی پست‌مدرنیست

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان

3 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.30479/wp.2023.19193.1051
چکیده

پرورش قوای عقلانی و تقویت تفکر انتقادی از لوازم تعالی انسان‌ها و مورد توجه اندیشمندان و سیاست‌گذاران جوامع مختلف بوده و هست. هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه تفکر انتقادی در اندیشه‌های تربیتی پست‌مدرن است. برای دست‌یابی به این هدف، از روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی استفاده شده است. قلمرو پژوهش، تمامی اسناد و منابع مرتبط با پست‌مدرنیسم بود و تحلیل و بررسی به‌صورت هدفمند و گزینشی تا رسیدن به اشباع نظری، صورت پذیرفت و گردآوری داده‌ها به‌صورت اسنادی انجام شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که پست‌مدرنیست‌ها در اهداف آموزشی، بر تربیت شهروند نقاد و دموکراتیک، و در روش تدریس، بر گفت‌وگوی نقادانه تأکید دارند. از منظر آنها، یادگیری مشارکتی است و رابطۀ معلم و دانش‌آموز، به‌صورت افقی بوده و برنامۀ درسی در بر دارندۀ مسائل مربوط به دانش و قدرت، هویت، سیاست فرهنگی و نقد اجتماعی و بازخوانی متون و روایت‌ها است.