فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی اثر پیش­تیمار ملاتونین بر جوانه‌زنی، رشد اولیه و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی گیاه دارویی بادرشبویه تحت شرایط تنش اسمزی، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 25 تیمار و 3 تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل غلظت­های مختلف ملاتونین (µmol 0، 5، 10، 50 و 100) و تنش اسمزی (MPa0، -0.2 0.4، 0.6- و 0.8-) بودند. بذرهای بادرشبویه، به مدت 24 ساعت در غلظت­ های مختلف ملاتونین پیش­ تیمار شدند، سپس به منظور انجام آزمون جوانه­ زنی به پتری دیش‌های حاوی 10 میلی‌لیتر محلول پلی­ اتیلن گلایکول با غلظت­های ذکر شده منتقل شدند. نتایج نشان داد با افزایش تنش، درصد و سرعت جوانه‌زنی، وزن خشک گیاهچه، شاخص بنیه بذر، طول ریشه چه، وزن خشک ریشه چه، طول اندام هوایی و خشک اندام هوایی، رنگیزه­ های فتوسنتزی و محتوی پروتئین در بادرشبویه بطور معنی‌داری کاهش و محتوی قندهای محلول افزایش یافت. پیش تیمار بذر با ملاتونین موجب افزایش تحمل گیاه در برابر تنش اسمزی گردید. ملاتونین موجب افزایش درصد و سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر و در نهایت موجب افزایش وزن خشک گیاهچه ­های بادرشبویه تحت شرایط تنش گردید. بذرهایی که با غلظت­های بالاتر ملاتونین (µmol 50 و 100) پیش‌تیمار شده بودند، افزایش صفات فیزیولوژیکی مذکور (رنگیزه­ های فتوسنتزی، محتوی قندهای محلول و پروتئین) تحت شرایط تنش نسبت به شاهد مشاهده گردید. در تنش اسمزی 0.6- و 0.8- مگاپاسکال، بذرهایی که با آب مقطر پیش‌تیمار شده بودند، هیچ­گونه جوانه‌زنی نداشتند، در حالیکه بذرهایی که با غلظت­های 50 و 100 میکرو­مولار ملاتونین پیش­ تیمار شده بودند جوانه‌زنی در تمامی سطوح تنش مشاهده گردید.