نقش ساختار شبکه معابر شهری در شکل گیری فضاهای بی دفاع شهری نمونه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران
2 کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران
doi
چکیده
اگر فضا عنصری مهم در ایجاد رویدادهای اجتماعی در بستر شهر قلمداد شود پس نوع کنارهم قرارگیری فضاها با یکدیگر و خوانش آن میتواند درک بهتری از ساختار فضایی یک محدوده اعم از شهر، محله، واحد همسایگی و امثال آن به ما ارائه دهد. الگوهای اتصال فضاها با یکدیگر، انسجام فضایی حاصل از آنها و میزان عمیق بودنشان همگی در یک کلیت به ما حق انتخاب برای عبور از یک فضا را میدهد و نیز به ما یادآور میشود که شبکه معابر جزئی از زیرساختهای ماندگار شهر است که به نحوی نوع تعاملات، شکل آنها و رفتارهای اجتماعی را فرممند میسازد. بافتهای قدیم شهری جزء میراث تاریخی و فرهنگی شهرها بوده و واجد ارزش زیادی هستند که در این میان با دارا بودن شبکه معابری ارگانیک نوعی آشفتگی را به ذهن متبادر میشوند. اگرچه دیروز حامل ارزشهای معنایی و هویتی خاص خود بودند اما امروز با دارا بودن ساختمانهای نیمهکاره، فضاهای گمشده، کنجهای تاریک، عقبرفتگیها و مانند آن که عمدتاً محصول پیکرهبندی فضاست هر یک بهسهم خود بستر لازم برای وقوع جرم احتمالی و عدم امنیت روانی کافی و در یک کلام ایجاد فضاهای بیدفاع شهری را مهیا ساخته است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. از مطالعات اسنادی در جهت تدوین مبانی نظری و نیز نرمافزارهای دپس مپ و جی آی اس و مشاهدات میدانی در راستای تحلیل استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که با اصلاح هندسی برخی محورها (از جمله استخوانبندی اصلی بافت) و دیگر معابر ارگانیک، جانمایی کاربریهایی که موجبات سرزندگی هر چه بیشتر محله را فراهم آورد و ایجاد دسترسیهای کارآمد که قابلیت حرکتی را نیز افزایش دهد میتوان امید داشت محله قطارچیان از ورطه نابودی رهانیده شود.