پهنهبندی شرق حوضه دریاچه ارومیه از نظر دیم با معرفی شاخصهای ارزیابی دیم
نویسندگان
1 1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 2- استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 3- دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4 4- استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
برای کاهش نابودی منابع آبی و در عین حال رفع نیازهای غذایی آینده مردم، جایگزینی کشت دیم بهجای اراضی آبی اجتنابناپذیر خواهد بود. با توجه به اهمیت بخش کشاورزی، تعیین شاخصهایی جهت شناسایی مناطق حاصلخیز برای کشت گندم دیم، ضروری بهنظر میرسد. بدینمنظور برای ارزیابی عملکرد دیم منطقه شرق دریاچه ارومیه با استفاده از مقدار عمق آبیاری، دور آبیاری، نسبت بارش به فواصل زمانی و مقدار بارش، شاخصهای نسبت فاصله و نسبت فاصله جزیی جهت شناسایی مناطق مستعد عملکرد دیم معرفی شد. خوشهبندی شاخصهای تعیین شده و عملکرد دیم با روش K-means صورت گرفت که پهنهبندی منطقه شرق دریاچه ارومیه با خوشههای بهدست آمده برای شاخصها در محیط GIS انجام گردید. نتایج پهنهبندی نشان داد که از بین دو شاخص معرفی شده، شاخص نسبت فاصلهجزیی با واقعیت منطقه یعنی عملکرد دیم منطقه همخوانی بیشتری دارد. بنابراین این شاخص برای ارزیابی مناطق دیم، انتخاب شد. برای شناسایی مناطق حاصلخیز دیم منطقه از خطوط همعملکرد و همشاخص (شاخص نسبت فاصله جزیی) استفاده گردید. نتایج نشان داد در نواحی شمال غربی و مرکزی منطقه مورد مطالعه، میزان عملکرد و میزان شاخص نسبت فاصله جزیی افزایش مییابد که بیانگر پتانسیل دیم در این نواحی میباشد. بنابراین مناطق مستعد دیم منطقه مورد مطالعه، با این شاخص معرفی شده نواحی مرکزی و شمال غربی است.