ارزیابی آسیبپذیری بافتهای شهری در برابر زلزله با رویکرد پدافند غیرعامل (مورد مطالعه: منطقه 2 شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای دانشگاه تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکترای دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
زلزله بهعنوان پدیدهای طبیعی، زمانی مخاطره آمیز و بحران آفرین است که جامعه نسبت به آن آسیبپذیر بوده و آمادگی لازم برای رویارویی آن را نداشته باشد. تجربه زلزلههای روی داده در کشور نشان داد که آمادگی لازم برای رویارویی با این پدیده طبیعی در کشور وجود ندارد و ادامه این روند میتواند خسارتهای جبران ناپذیری بر پیکره جامعه وارد کند. به ویژه اگر زلزله احتمالی در یکی از شهرهای بزرگ و پرجمعیت کشور مانند تهران رخ دهد. از طرف دیگر اگر جلوگیری از وقوع زلزله امکانپذیر نیست، ولی کاهش آسیبهای ناشی از آن امکان پذیر است و چیزی که بیش از همه اهمیت دارد، نجات جان انسانها در برابر این رخداد طبیعی است. بهطور خلاصه میتوان گفت : آسیبپذیری بالای شهر تهران به ویژه منطقه 2 از زلزله احتمالی و ضرورت حفظ ایمنی و امنیت شهروندان بهعنوان یکی از مهمترین اهداف برنامهریزی شهری، از ضرورتهای انجام این طرح میباشد. در این پژوهش، ابتدا چارچوب نظری تحقیق از طریق جمعآوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانهای و الکترونیکی و مقالات صورت پذیرفت. در ادامه بهمنظور بررسی میزان آسیبپذیری بافتهای شهری در برابر زلزله با رویکرد پدافند غیرعامل، بر اساس نظرات کارشناسان و بررسی پژوهشهای قبلی، ابعاد و معیارهای پیشنهادی مشخص گردید. سپس مقایسات زوجی شاخصها به کمک 15 نفر از اعضای هیئت علمی و کارشناسان متخصص که در حوزه برنامهریزی محیطزیست، برنامهریزی شهری، برنامهریزی روستایی و شهرسازی تخصص داشتهاند، صورت پذیرفته است. مبنای ارزشگذاری آنها بر اساس تجربیات و مطالعات آنها میباشد. پس از انجام مقایسات زوجی، نقشههای عوامل مؤثر در میزان آسیبپذیری بافتهای شهری منطقه در محیط Idrisiاستانداردسازی شده و در محیط GIS، وزن هر کدام از این معیارهای مؤثر در میزان آسیبپذیری بافتها در لایهها تأثیر داده شده و نقشهها ترکیب شدند تا میزان آسیبپذیری بافتهای شهری در برابر زلزله با رویکرد پدافند غیرعامل منطقه، مشخص گردد.