تأثیر جهت شیب بر تغییرپذیری مکانی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک در منطقه کیاسر مازندران
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
چکیده
خاک یک سیستم ناهمگن، متنوع و پویا میباشد که بررسی تغییرات زمانی و مکانی آن برای مدیریت اصولی عرصههای طبیعی ضروری است. در تحقیق حاضر تغییرات مکانی برخی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک تحت تأثیر جهت دامنه در مراتع کیاسر بررسی شده است. در حوضه پشتکوه کیاسر دو سایت نمونهبرداری با شرایط یکسان اقلیمی، شیب، ارتفاع و زمینشناسی، فرم رویشی در دو جهت متفاوت شیب انتخاب شدند. در هر سایت نمونهبرداری یک شبکه نمونهبرداری با سلولهای 400 متر مربعی پیاده شده و تعداد 50 نمونه خاک از عمق 0- 30 سانتیمتر از هر سایت جمعآوری و به آزمایشگاه منتقل و ویژگیهای خاک شاملpH ، میزان کربنات کلسیم معادل (CCE)، نیتروژن کل، کربن آلی، بافت خاک (درصد سیلت، رس و شن) و درصد رطوبت خاک اندازهگیری شدند. سپس دادههای غیرنرمال، نرمال گردیده و تجزیه تحلیلهای آماری و زمین آماری انجام شد. نتایج آزمون t نشان داد که میزان کربن آلی از نظر آماری در شیب رو به شمال تفاوت معنیداری (01/0p<) با شیب رو به جنوب نداشت، اما بقیه ویژگیهای خاک در دو جهت متفاوت (01/0p<) بودند. در جهت رو به شمال تنها هدایت الکتریکی از خود وابستگی مکانی قوی (با نسبت اثر قطعهای به سقف کمتر) نشان داد و کربن آلی و درصد سیلت وابستگی مکانی ضعیف داشته (با نسبت اثر قطعهای به سقف بیشتر) و بقیه ویژگیهای مورد مطالعه وابستگی مکانی متوسط داشتند. در جهت رو به جنوب درصد رس و نیتروژن کل وابستگی مکانی قوی داشته، pH، هدایت الکتریکی و درصد شن وابستگی ضعیف مکانی از خود نشان دادند و بقیه ویژگیها دارای وابستگی متوسط مکانی بودند.