تأثیر اعمال شدت‎های مختلف تنش شوری بر خصوصیات جوانه ‏زنی گیاه دارویی نوروزک (Salvia leriifolia Benth.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دنشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استاد/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 استاد/ بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، تهران، ایران.

5 دانشیار/ گروه بیوتکنولوژی و به‏نژادی گیاهی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

doi
10.22034/ijsst.2018.116354
چکیده

به‎منظور بررسی تأثیر اعمال سطوح مختلف تنش شوری بر خصوصیات جوانه‎زنی و رشد اولیه گیاه دارویی نوروزک، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. در این آزمایش سطوح مختلف تنش شوری شامل شاهد (0)، 25، 50، 75، 100، 125، 150، 175 و 200 میلی‎مولار از نمک‎های کلرید سدیم و کلرید کلسیم با نسبت 10 به 1 بکار برده شد. با افزایش شدت شوری درصد جوانه‎زنی، سرعت جوانه‎زنی، طول گیاهچه، شاخص بنیه بذر و وزن گیاهچه نوروزک به‎طور معنی‎داری (در سطح یک درصد) کاهش یافت. به‎منظور تعیین بهترین مدل رگرسیونی برای توصیف واکنش جوانه‎زنی بذر گیاه نوروزک به شوری چهار مدل خطی، درجه دوم، دوتکه‎ای و لجستیک برازش داده شد. برای درصد جوانه‎زنی، سرعت جوانه‎زنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر مدل دوتکه‎ای با RMSE به ترتیب برابر 3.22، 0.2، 0.25 و 0.4و R2 به ترتیب برابر 0.99، 0.98، 0.99 و 0.99 و برای وزن گیاهچه مدل لجستیک با RMSE و R2 برابر 0.01 و 0.98 به‎عنوان مدل برتر محسوب می‎شوند. بررسی این مدل‎ها نشان داد میزان کاهش مؤلفه‎های جوانه‎زنی بذر گیاه نوروزک تا حدود 90 میلی‎مولار اختلاف معنی‎داری با شاهد نداشت. بذور این گیاه قادرند طی مراحل جوانه‎زنی و سبز شدن تا حد شوری 90 میلی‎مولار نمک (هدایت الکتریکی نه دسی‎زیمنس بر متر) را بدون کاهش معنی‎دار در مؤلفه‎های جوانه‎زنی تحمل ‎کنند.