تأثیر اعمال شدتهای مختلف تنش شوری بر خصوصیات جوانه زنی گیاه دارویی نوروزک (Salvia leriifolia Benth.)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استاد/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دنشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 استاد/ گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 استاد/ بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران.
5 دانشیار/ گروه بیوتکنولوژی و بهنژادی گیاهی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
doi
10.22034/ijsst.2018.116354چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر اعمال سطوح مختلف تنش شوری بر خصوصیات جوانهزنی و رشد اولیه گیاه دارویی نوروزک، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. در این آزمایش سطوح مختلف تنش شوری شامل شاهد (0)، 25، 50، 75، 100، 125، 150، 175 و 200 میلیمولار از نمکهای کلرید سدیم و کلرید کلسیم با نسبت 10 به 1 بکار برده شد. با افزایش شدت شوری درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، طول گیاهچه، شاخص بنیه بذر و وزن گیاهچه نوروزک بهطور معنیداری (در سطح یک درصد) کاهش یافت. بهمنظور تعیین بهترین مدل رگرسیونی برای توصیف واکنش جوانهزنی بذر گیاه نوروزک به شوری چهار مدل خطی، درجه دوم، دوتکهای و لجستیک برازش داده شد. برای درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر مدل دوتکهای با RMSE به ترتیب برابر 3.22، 0.2، 0.25 و 0.4و R2 به ترتیب برابر 0.99، 0.98، 0.99 و 0.99 و برای وزن گیاهچه مدل لجستیک با RMSE و R2 برابر 0.01 و 0.98 بهعنوان مدل برتر محسوب میشوند. بررسی این مدلها نشان داد میزان کاهش مؤلفههای جوانهزنی بذر گیاه نوروزک تا حدود 90 میلیمولار اختلاف معنیداری با شاهد نداشت. بذور این گیاه قادرند طی مراحل جوانهزنی و سبز شدن تا حد شوری 90 میلیمولار نمک (هدایت الکتریکی نه دسیزیمنس بر متر) را بدون کاهش معنیدار در مؤلفههای جوانهزنی تحمل کنند.