فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جریان سیال ذهن شیوه‌ای روایی است که در آن نویسنده افکار، احساسات، عواطف و ذهنیت شخصیت‌های داستان را همان­گونه که در ذهن آن­ها جریان دارد منتقل می‌کند و نقش نویسنده در این شیوه روایی به حداقل می‌رسد. نویسنده در این شیوه روایی برای ارائه شخصیت‌ها به خواننده از روش‌هایی چون: تک‌گویی درونی مستقیم و غیرمستقیم، روایتگری به شیوه سوم شخص محدود، حدیث نفس، شعرگونگی، آشفتگی زبانی و شخصیت‌پردازی خاصی استفاده می‌شود. این جستار با روشی توصیفی-تحلیلی به بررسی مؤلفه‌های سیال ذهن در داستان یوم قتل الزعیم نجیب محفوظ پرداخته و دستاوردهای پژوهش مبین این است که محفوظ در روایت این داستان به شیوه سیال ذهن با استفاده از تک‌گویی درونی مستقیم و غیرمستقیم، حدیث نفس، راوی محدود، شعرگونگی و استفاده از شخصیت‌های سرخورده و مشکل‌دار، اوضاع جامعه مصری زمان انور سادات را که گرفتار بحران‌های سیاسی و اقتصادی دشوار بود به تصویر کشیده و توصیف نموده و با استفاده از این عناصر احساسات شخصیت‌های داستان را به خوبی منعکس کرده است.