باران ربایی تاج پوشش تودۀ راش (Fagus orientalis Lipsky) خالص در فصل تابستان

نویسندگان
doi
چکیده

باران‌ربایی تاج‌پوشش سهم زیادی از تراز آبی را در اکوسیستم‌های جنگلی به خود اختصاص می‌دهد. این تحقیق به‌منظور برآورد مقدار باران‌ربایی تابستانه در یک تودۀ راش خالص به مساحت 5625 متر مربع در بخش میان‌بند جنگل خیرود نوشهر صورت پذیرفت. به‌این منظور، بارندگی کل با استفاده از سه جمع‌آوری‌کنندۀ باران در منطقه‌ای باز در فاصلۀ 160 متری تودۀ مورد بررسی جمع‌آوری شد. به‌منظور جمع‌آوری تاج بارش، 36 جمع‌آوری‌کنندۀ تاج بارش به‌صورت تصادفی در سطح توده نصب شد. همچنین ساقاب تولیدی شش اصله درخت راش از قطرهای مختلف با استفاده از جمع‌آوری‌کننده‌های مارپیچی ساقاب در ارتفاع برابر سینه، جمع‌آوری شد. مقدار بارندگی کل، ساقاب و تاج بارش بعد از هر بارندگی با استفاده از استوانۀ مدرج اندازه‌گیری شد. مقدار باران‌ربایی از تفاوت میان بارندگی کل و بارندگی خالص (مجموع تاج بارش و ساقاب) مورد محاسبه قرار گرفت. در طی فصل تابستان مجموع بارندگی کل 8/206 میلی‌متر بود که 5/135 و 2/4 میلی‌متر از این مقدار به‌ترتیب به تاج بارش و ساقاب اختصاص یافت و 1/67 میلی‌متر از آن، به‌صورت باران‌ربایی تبخیر شد. متوسط تاج بارش، ساقاب و باران‌ربایی به‌ترتیب 7/64، 6/1 و 7/33 درصد از بارندگی کل برآورد شد. همچنین با افزایش مقدار بارندگی کل، مقدار بارندگی خالص، باران‌ربایی و نسبت بارندگی خالص به بارندگی کل افزایش یافت، اما نسبت باران‌ربایی به بارندگی کل، روند کاهشی ضعیفی را نشان داد. به‌طور کلی، این بررسی نشان داد که سهم زیادی از بارندگی تابستانه در تودۀ راش به‌صورت باران‌ربایی از دسترس تودۀ جنگلی خارج می‌شود، بنابراین ضرورت دارد که در محاسبۀ تراز آبی مورد توجه قرار گیرد.