تحلیل تاثیر انتشار CBDC در کاهش ریسک شبکه بانکی؛ پیشنهاداتی برای سیاست های کلی پولی و بانکی کشور
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد اسلامی، پولی و مالی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/es.2025.468935.1786چکیده
در نظام بانکی کنونی، ریسک دو طرف ترازنامه شبکه بانکی به دلیل سپردهها با سررسید کوتاهمدتتر نسبت به تسهیلات اعطایی شبکه بانکی، یکسان نیست. نیاز بازیگران اقتصادی به دریافت تسهیلات بلندمدتتر نسبت به زمان سپردههای بلندمدت آنها، در کنار وجود سپردههای جاری و پرداخت تسهیلات از این محل توسط شبکه بانکی منجر به ایجاد ریسک نقدینگی در شبکه بانکی شده است. همچنین بهدلیل امکان جلوگیری از ورشکستگی بانک از طریق امهال تسهیلات نکولشده، خطر پرداخت تسهیلات به مرتبطین بانک و افزایس ریسک عدم بازگشت تسهیلات قوت میگیرد. در این پژوهش در چهارچوب نظریه بازیها، نشان داده میشود که از طریق جانشین شدن پول دیجیتال بانک مرکزی به جای سپردههای جاری بانکها که در حقیقت رویکرد ساختاری به حل مساله اثرات خارجی شبکه بانکی است، ریسک نقدینگی شبکه بانکی به سمت صفر میل میکند. همچنین با جانشین شدن پول دیجیتال به جای سپردههای مذکور، ریسک اعتباری بانکها به دلیل انتخاب تسهیلاتگیرندهی بهتر برای گرفتن تسهیلات، کاهش مییابد. در واقع براساس نتیجه مدل پس از جانشینی پول دیجیتال (چه در کشورهای توسعهیافته و چه در کشورهای کمتر توسعهیافته)، بانکها رفتار امن، بانک مرکزی رفتار عدم حمایت و سپردهگذار رفتار اعتماد را انتخاب میکنند.