سنجش و ارزیابی بافت کلامی رمان «علی مائدة داعش» اثر زهراء عبدالله بر اساس رویکرد حل مسأله مایکل هوئی
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان تهران، تهران، ایران.
2 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان تهران ، تهران، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
doi
10.22091/npa.2026.14219.1046چکیده
با پیشرفت روزافزون زبانشناسی و نقد ادبی در دوران معاصر، تحلیل آثار ادبی از سطح واژه و جمله فراتر رفته و به بررسی کلیت متن داستانی معطوف شده است. در این راستا، نظریات متعددی ارائه شده که یکی از مهمترین و پرکاربردترین آنها، نظریه «رویکرد حل مسئله» مایکل هوئی است که در حوزه زبانشناسی متن جای میگیرد. این نظریه شامل سه مؤلفه موقعیّت، مسئله، پاسخ و ارزیابی است. هرچند میتوان آن را برای انواع متون به کار برد، اما در تحلیل رمانها که ژانری اجتماعی دارند، کارایی بالایی دارد؛ بهویژه در رمانهایی که به مسائل اجتماعی و چالشهای بنیادین جامعه میپردازند، بسیار مفید و قابلاستفاده است. در این مقاله، با تکیه بر روش توصیفی–تحلیلی، رمان علی مائدة داعش اثر زهراء عبدالله، نویسنده سوری، بر پایه نظریه «رویکرد حل مسئله» مایکل بررسی شده است. هدف، سنجش توانمندی رمان در طرح مسئله تعدی به زنان ایزدی توسط نیروهای داعش و نحوه پاسخگویی آن به مخاطب در این زمینه است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تجاوز به زنان ایزدی، بهعنوان یکی از بزرگترین جنایات داعش، مسئله محوری این رمان بهشمار میآید. نویسنده به تبیین هولناک موقعیّت مسأله و ابعاد وحشتناک آن و همچنین به پاسخهایی نظیر خودکشی، فرار و غیره که اکثراً به ارزیابی منفی میانجامد پرداخته است و در هر موقعیت که در نتیجه ظهور داعش و اعمال خشونتهای سیستمی آن انجام میگرفت، کنشها یا ضد کنشهایی انجام میگرفت که میتوان آن را تلاشی برای خروج از بحران یا اعمال نظر وعقیده در نظر گرفت.
