اثر حفاظت بر تنوع زیستی گونه های چوبی در منطقۀ اشترانکوه لرستان

نویسندگان

1 دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، هرباریوم باغ گیاهشناسی شمال (نوشهر)

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهواز

4 گروه جنگلداری دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه لرستان

doi
چکیده

به‌منظور بررسی اثر حفاظت بر تنوع گونه‌های درختی و درختچه‌ای، گیاهان چوبی در سه ناحیۀ زون مرکزی، زون پیرامونی و منطقۀ حفاظت‌نشده در اشترانکوه لرستان در دامنه‌های زاگرس مرکزی در طبقۀ ارتفاعی 1600 تا 1800 متر از سطح دریا با استفاده از شاخص‌های تنوع زیستی مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی تعداد 10 گونۀ چوبی شناسایی شد که از این تعداد 6 گونه درختی و 4 گونه درختچه‌ای بود. از کل گونه‌های شناسایی شده، 9 گونه در زون پیرامونی، 8 گونه در زون مرکزی و4 گونه در منطقۀ خارج از مرز حفاظت دیده شد. نتایج حاصل از آنالیز واریانس یک‌طرفه و آزمون مقایسۀ میانگین دانکن نشان داد که وضعیت شاخص‌های تنوع در زون پیرامونی و زون مرکزی بهتر از منطقۀ خارج از مرز حفاظت است. شاخص غالبیت گونه‌ای در ناحیۀ خارج از مرز حفاظت در سطح احتمال 95 % با زون مرکزی و زون پیرامونی اختلاف معنی‌داری دارد و از نظر شاخص‌های غنا و تنوع، زون‌های مرکزی و پیرامونی از وضعیت مناسب‌تری نسبت به منطقۀ خارج از مرز حفاظت برخوردارند (سطح احتمال 99%). همچنین مقایسۀ سه ناحیه با ضریب‌های تشابه گونه‌ای جاکارد، سورنسون و النبرگ، بهتر بودن شرایط زیست گونه های درختی و درختچه‌ای را در منطقۀ حفاظت شده (زون مرکزی و زون پیرامونی) نسبت به منطقۀ خارج مرز حفاظت، تأکید می‌کند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که مقدار تنوع زیستی در ناحیه‌های مورد بررسی با طبقۀ حفاظتی آن ارتباط تنگاتنگی دارد.