تصویر فرهنگ "دیگری" در سفرنامة " اروپاگردی بر روی صخرههای سیسیل" شفیق جبری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی ،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22091/npa.2024.10486.1017چکیده
تصویرشناسی به عنوان یکی از شاخههای مهم ادبیات تطبیقی، نقش بسزایی در شناخت ملل و اقوام از یکدیگر ایفا میکند و از طریق بررسی تصویر دیگری در متون، به درک بهتر از فرهنگها کمک میکند. دیگری پنهان در متن، از طریق تحلیل لایههای زیرین تصاویری که نویسنده توصیف میکند، به تدریج روشن میشود. فرهنگ بهعنوان یکی از مفاهیم اساسی در شناخت ملل دیگر، به ویژه در سفرنامههای فرهنگی و گردشی که به طور مستقیم شاهد آداب و رسوم، اخلاقیات و عادات مردم هستند، اهمیت بسیاری دارد. در پژوهش حاضر، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، مهمترین مفاهیم فرهنگی برای شناخت غرب در سفرنامه "اروپاگردی بر روی صخرههای سیسیل" مورد بررسی قرار گرفته است. این سفرنامه از نظر نویسنده به لحاظ فرهنگی حائز اهمیت بوده و شامل ارائه نمونههایی از متن سفرنامه است که به تحلیل آن مفاهیم میپردازد. علاوه بر این، نوع ارتباط و دیدگاه نویسنده در مواجهه با این فرهنگها بررسی و بیان شده است تا نشان دهد چطور تجربیات و مشاهدات او از سفر به غرب منجر به شکلگیری نگرشی خاص نسبت به فرهنگهای دیگر گردیده است. شفیق جبری، در مواجهه با فرهنگ غرب و دیگری، با تفاوتهای فرهنگی عمیقی روبهرو میشود که بیشترین واکنش او احساس ترس، تنهایی و تعجب است. هرچند در برخی مواقع احساس شعف و تمایل به فرهنگ غربی نیز به او دست میدهد، اما این احساس بهطرز قابل توجهی ناپایدار است و به سرعت جای خود را به نوعی غربت و تنهایی میدهد. او معتقد است که هرگز من شرقیاش قادر به ارتباط و الفت با فرهنگ دیگر غرب نخواهد بود. به همین دلیل، غرب را سراسر راز و رمز میداند و این نوع نگاهی که در او شکل گرفته، به روشنی بیانگر تعلق خاطر عمیق او به هویت شرقیاش است. احساسات متناقض او در رابطه با فرهنگ غرب، نه تنها نشاندهنده چالشهای او در درک و پذیرش این فرهنگ است، بلکه تأکیدی بر ارزشها و باورهای ریشهداری است که در فرهنگ شرقیاش نهفته است و به او احساس هویت و آرامش میبخشد.