نقش اسیدهیومیک در پالایش سبز سرب توسط گونه مرتعی طوق (Xeanthium vetelus)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه-گروه علوم خاک

2 دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه

3 دانشگاه ارومیه -گروه علوم خاک

4 دانشگاه ارومیه

5 دانشگاه ارومیه -گروه علوم خاک

doi
چکیده

یکی از روش­های نوین افزایش کارآیی پالایش سبز فلزات سنگین در خاک­های آلوده، استفاده از عوامل کمپلکس­کننده در خاک است. بدین­منظور برای بررسی اثر کاربرد اسید هیومیک بر افزایش انحلال سرب در خاک و جذب آن توسط گیاه طوق آزمایشی در شرایط گلخانه­ای اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل: 1) سرب (صفر، 250، 500 و 1000 میلی­گرم بر کیلوگرم از منبع نیترات سرب) و 2) اسید هیومیک (صفر، 100 و 200 میلی­گرم بر کیلوگرم) بودند. به­همین منظور در پایان دوره رشد گیاه طوق برخی پارامترهای بیولوژیک خاک شامل تنفس میکروبی (BR)، کربن زیست­توده میکروبی خاک (MBC)، محتوای نسبی آب برگ (RWC)، میزان پرولین و غلظت سرب در ریشه و شاخساره گیاه، فاکتور انتقال گیاهی(TF)، فاکتور انباشت شاخساره و ریشه (BAF) اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد که افزایش شدت آلودگی سربی خاک، BR، MBC، زیست­توده خشک ریشه و شاخساره، RWC، BAF شاخساره و ریشه و TF را کاهش داد و باعث افزایش مقدار پرولین، غلظت سرب شاخساره و غلظت سرب ریشه در گیاه طوق گردید. همچنین افزودن اسید هیومیک باعث کاهش پرولین گردید که مقدار پرولین در تیمارها بدین­ترتیب بود (0HA >100HA >200HA). همچنین نتایج حاکی از تأثیر مثبت اسید هیومیک بر غلظت سرب زیست­فراهم، BR و MBC بود و غلظت سرب زیست­فراهم در 200HA در مقایسه با 0HA، 35/62 درصد افزایش یافت. به­طور­کلی علیرغم تأثیر مثبت اسید هیومیک در افزایش جذب سرب توسط گیاه طوق، این گیاه نمی­تواند برای پالایش سبز سرب مناسب باشد، زیرا این گیاه نتوانسته است بیش از 1000 میلی­گرم سرب در کیلوگرم ماده خشک اندام هوایی اندوزش نماید.