مکان یابی ژن های کنترل کننده سرعت و درصد جوانه زنی در آفتابگردان تحت شرایط تنش شوری
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی
2 دانشیار، دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی
3 استادیار، دانشگاه مراغه،دانشکده کشاورزی،گروه زراعت و اصلاح نباتات
doi
چکیده
تنش شوری از جمله عوامل محدود کننده رشد گیاهان میباشد. به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف شوری بر صفات درصد و سرعت جوانهزنی بذور آفتابگردان و تعیین مکان ژنهای کنترلکننده صفات مذکور در ژنوم آفتابگردان، مطالعهای در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه ارومیه به اجرا در آمد. عامل اول شامل 70 رگه درونزاد نوترکیب آفتابگردان حاصل از تلاقی PAC2 (به عنوان والد مادری) و RHA266 (به عنوان والد پدری) به همراه والدین و عامل دوم سطوح مختلف تنش شوری شامل صفر، 2، 4، 6 و 8 دسیزیمنسبرمتر بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین سطوح مختلف شوری و رگه های خالص و برای هر دو صفت مورد مطالعه تفاوت معنی دار در سطح احتمال یک درصد وجود دارد و اثر متقابل رگه و شوری نیز معنیدار است. وراثت پذیری برای درصد جوانه زنی 14 درصد و برای سرعت جوانه زنی 20 درصد برآورد شد. مکانیابی ژنها با استفاده از نقشه پیوستگی شامل 221 نشانگر SSR/SNP با متوسط فاصله 7/44 سانتی مورگان بین نشانگرها انجام گرفت. در سطوح مختلف تنش شوری، برای صفت درصد جوانه زنی QTL 12 و برای صفت سرعت جوانه زنی 22 QTL شناسایی شد. درصد تغییرات فنوتیپی توجیه شده توسط QTLها برای صفات مورد مطالعه بین 2/04% تا 67/61% متغییر بود. در این مطالعه، QTLهای salt2.PG.13.1، salt2.PGS.2.1، salt2.GR.1.1، salt4.GR.9.1، salt6.GR.10.1 و salt8.GR.6.1 دارای بیشترین ضریب تغییرات فنوتیپی میباشند. نتایج این تحقیق بیانگر وجود QTLهای غیر اختصاصی (هم مکان) برای صفات مورد مطالعه است که این امر اهمیت زیادی در به نژادی گیاهی داشته و گزینش همزمان چندین صفت را امکانپذیر میسازد.