بررسی و تعیین عوامل شکاف بازدهی انواع صکوک در صورتهای مالی بانکها
نویسندگان
1 استادیار گروه مالی اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.47176/fbarj.2025.1419چکیده
استفاده از شیوههای بانکداری اسلامی موافقان و مخالفانی دارد که هر کدام دلایل خود را برای موافقت یا مخالفت دارند. ابزارهای گوناگونی در بانکداری اسلامی برای انجام فرایندهای بانکی و تأمین مالی مورد استفاده قرار میگیرد که از جمله میتوان به صکوک و اسناد خزانه اسلامی اشاره کرد. در این پژوهش عوامل شکاف بازدهی در انواع صکوک موجود در صورتهای مالی بانکها بعنوان خریدار یا ضامن در مقایسه با اسناد خزانه اسلامی مورد ارزیابی قرار گرفته و به این منظور از دادههای ده بانک فعال در شبکه بانکی کشور در دوره زمانی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱، مورد ارزیابی قرار گرفته و از برازش پانل دیتا برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است. در نهایت پس از تخمین مدل مشخص شد که ویژگیهای سطح بانک (یعنی نسبت پوشش با بهره بالا، بازده بالای داراییها و اندازه بزرگ) به طور قابل توجهی اسپرد صکوک و اوراق قرضه را کاهش میدهد، در حالی که سایر ویژگیهای بانک (سرمایه، نوسانات و اهرم) به طور قابل توجهی این اسپردها را افزایش میدهند. اوراق قرضه بانکی متعارف و صکوک با سررسید طولانیتر اسپردهای بالاتری را برای بانکهایی که دارای اهرم بالایی هستند و دارای نوسانات بالا هستند، نشان میدهند. عوامل کلان اقتصادی با مقادیر مشابه تأثیرات قابل توجهی بر تغییر در اسپرد بازدهی هر دو نوع اوراق دارند.