طراحی و اعتباریابی الگوی مدیریت ریسک اعتباری با رویکرد مدیریت راهبردی دانش در بانکداری ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت بازرگانی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 استادیار گروه مدیریت دانش راهبردی، دانشکده مدیریت، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.47176/fbarj.2025.1439
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی مدلی کارآمد برای مدیریت ریسک اعتباری با رویکرد مدیریت راهبردی دانش در صنعت بانکداری انجام شد. روش تحقیق به‌صورت کیفی و بر مبنای رویکرد پدیدارشناسی بود و از تحلیل مضمون برای شناسایی و دسته‌بندی مولفه‌ها استفاده شد. نظرات متخصصان با نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی جمع‌آوری و اعتبار مدل با استفاده از شاخص لاوشه و CVI ارزیابی گردید. یافته‌ها نشان داد 118 نشانگر، 30 مضمون پایه، 14 مضمون سازمان‌دهنده، و 6 مضمون فراگیر شناسایی شدند. این مضامین فراگیر عبارت‌اند از: زیرساخت‌های فناورانه مدیریت دانش (مانند سیستم‌های هوشمند پردازش اطلاعات و ذخیره دانش)، فرآیندهای ارزیابی اعتباری (تحلیل‌های کمی و کیفی ریسک)، مدیریت سرمایه انسانی (توسعه شایستگی‌ها و مدیریت استعداد)، فرهنگ سازمانی دانش‌محور (ارزش‌های سازمانی و مدیریت تحول فرهنگی)، ارتباط محوری (ارتباط با مشتریان و نهادهای نظارتی)، و نوآوری و بهبود مستمر (مدیریت تغییر و تحقیق و توسعه). مدل پیشنهادی با شاخص‌های CVR و CVI تأیید شد و اعتبار محتوایی بالایی داشت. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد این مدل می‌تواند به بهبود فرآیندهای مدیریتی و تصمیم‌گیری در بانک‌ها کمک کند و ابزاری کارآمد برای مدیریت ریسک اعتباری ارائه دهد. با استفاده از این رویکرد، بانک‌ها می‌توانند انعطاف‌پذیری بیشتری در مواجهه با چالش‌های ریسک داشته و کارایی عملیاتی خود را ارتقا بخشند.