اثر سیتوکینین بر خصوصیات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدانت بذرهای زوال یافته بادام زمینی تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
چکیده

به ­منظور بررسی اثر سیتوکینین در بهبود وضعیت بذرهای زوال یافته بادام زمینی تحت تنش خشکی آزمایشی به ­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. پیش­تیمار غلظت­های مختلف سیتوکینین شامل صفر (پیش‌جوانه‌دار شده با آب)، 50، 100 و 150 قسمت در میلیون (ppm) در سطوح خشکی  صفر، 0/4-، 0/6- و 0/8- مگاپاسکال مورد ارزیابی قرار گرفت. شاخص­های درصد جوانه­ زنی، سرعت جوانه ­زنی، متوسط زمان جوانه ­زنی، بنیه بذر، طول گیاهچه، هیدرات­های کربن­ محلول، پروتئین­های محلول، هدایت الکترولیتی غشاء، مالون دی­آلدهید، فعالیت آنزیم های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و آسکوربات پراکسیداز بررسی شد. نتایج نشان داد پیش ­تیمار بذرها با غلظت­های مختلف سیتوکینین، کاهش معنی­ دار پارامترهای جوانه ­زنی و گیاهچه ­ای بذرهای زوال یافته بادام زمینی را تحت تنش خشکی بهبود بخشید. به ­طوری­ که در پتانسیل 0/8- مگاپاسکال، پیش­تیمار بذرها با 100 قسمت در میلیون (ppm) سیتوکینین سبب افزایش جوانه ­زنی، شاخص بنیه بذر، هیدرات ­های کربن­ و پروتئین­ های محلول به ­ترتیب به ­میزان 0/65، 1/73، 1/09، 1/05 و  برای 150 قسمت در میلیون (ppm) سیتوکینین 1/37، 4/15 ، 2/5 و 2/85 برابر و برای فعالیت آنزیم ­های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و آسکوربات پراکسیداز به­ ترتیب حدود 15/92، 33/13،17/35 و 25/47، 17/96، 45/19 درصد  نسبت به شاهد گردید. بنابراین پیش­تیمار سیتوکینین به­ویژه در غلظت150 قسمت در میلیون (ppm) با کاهش تنش اکسیداتیو ناشی از خشکی در بهبود شاخص­های جوانه­ زنی و گیاهچه­ای بذرهای زوال یافته بادام زمینی مؤثر است.