جستجوی الگوهای سلامت خانواده ایرانی: یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

4 پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

5 دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی

6 کارشناس ارشد خانواده درمانی دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین دیدگاه­ های خانواده ایرانی درباره مفهوم سلامت خانواده انجام شد. روش تحقیق حاضر از نوع کیفی و نمونه­ گیری به صورت هدفمند بود. از مجموع 104 مصاحبه انجام شده در میان اقوام و مناطق مختلف ایران، 76 مصاحبه از کیفیت مناسب جهت تحلیل داده ها برخوردار بود. برای تجزیه و تحلیل داده­ ها از روش کلایزی استفاده شد. با بررسی گزاره­ های ثبت شده می­توان سلامت خانواده را در چهار طبقه جای داد: سلامت فردی، سلامت نهادی، سلامت تعاملی و سلامت جامعه ­ای. از مقایسه ویژگی­های خانواده سالم و آسیب­ دیده در این پژوهش، می­ توان چنین گفت که در نظر خانواده ایرانی، یک خانواده سالم، خانواده­ ای مادی­گرا و درگیر بقا، کارکردی، مذهبی، سنتی، سلسله­ مراتبی، وابستۀ متقابل، جمع­گرا، محافظه ­کار، مضطرب و نمایشی است. اگرچه جامعۀ ایرانی نشانه­ هایی از حرکت به سوی نوگرایی را بروز می­ دهد، اما خانواده ناسالم به­ زعم شرکت­ کنندگان در این تحقیق، بیشتر دربرگیرندۀ عناصر مدرن است تا سنتی. به نظر می ­رسد الگوی ایده آل خانواده ایرانی در درون ساختار سلسله مراتبی و جمع گرایانه تعریف می­ شود.