فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی این نوشتار تدوین راهنمای طراحی شهری برای مکانیابی پناهگاه‌های زیر‌زمینی شهری بر اساس معیارهای به­کار رفته در پدافند غیرعامل می‌باشد. امروزه پدافند غیرعامل در کنار پدافند عامل یکی از سامانه‌های تامین امنیت سکونتگاه‌ها است که مورد توجه دست اندرکاران شهری می‌باشد. پناهگاه‌های زیرزمینی به عنوان یکی از مصادیق عمده‌ی پدافند غیرعامل از جمله‌ی آن­هاست. پناهگاه‌های زیرزمینی زمانی اهمیت خود را بیشتر نشان می‌دهند که ساختارهای زیر سطحی چون خطوط مترو و فضاهایی چون زیر زمین فروشگاه‌ها و مراکز خرید به عنوان عناصر موجود شهری در ساختار فضایی شهر تعریف شده باشند. بنابراین، این پژوهش بر اساس معیارهای پدافند غیرعامل تلاش می‌کند تا به مکان­یابی مطلوب پناهگاه‌های زیرزمینی بر روی ایستگاه‌های مترو در مرکز شهر تبریز بپردازد. روش این پژوهش          توصیفی- تحلیلی است و بر اساس هدف آن یک تحقیق کاربردی است. روش به­کار رفته در اولویت‌بندی و وزن‌دهی معیارها تکنیک دلفی و در اولویت‌بندی گزینه‌های انتخابی جهت استقرار مکان‌های مطلوب برای پناهگاه‌ها تکنیک AHP است. بر این اساس 5 معیار اصلی، از اصول پدافند غیرعامل، یعنی معیار دسترسی، معیار جمعیتی، معیار محیطی- طبیعی، معیار کالبدی و معیارعملکردی و مجموع 25 زیر معیار تدوین شد و در نهایت پس از مقایسه ایستگاه‌ها به عنوان محل پناهگاه‌ها بر روی ایستگاه‌های مرکزی خط 1 و 2 متروی تبریز، ایستگاه شماره‌ی 6 به عنوان ایستگاه مطلوب جهت استقرار پناهگاه بر روی خط 2 متروی تبریز انتخاب شد. در نهایت راهنمای طراحی شهری جهت استقرار مطلوب پناهگاه‌ها در کنار ساختارهای زیر­سطحی تدوین شد.