مشاهده الگوی تعامل مادران ایرانی در یک موقعیت بازی با کودک

نویسندگان

1 پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

2 پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشکده روان شناسی دانشگاه شهید بهشتی

4 دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی

5 گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

در سال­های اخیر مطالعات گسترده­ در زمینه فرهنگ و والدگری نشان داده که اهداف و ارزش­ های فرزندپروری والدین منجر به تفاوت­ هایی در رفتارهای والدگری آن­ها خواهد شد. پژوهش حاضر با هدف مشاهده الگوی تعامل مادران ایرانی در یک موقعیت بازی طراحی شد. پژوهش از نوع مطالعات کیفی بوده و 30 زوج مادر و کودک (15 دختر و 15 پسر) به­ صورت هدفمند انتخاب شدند. برای مشاهده تعامل مادر ـ کودک، یک موقعیت بازی طراحی و توسط دوربین فیلم برداری ثبت شد. داده های مشاهده ­ای بر اساس روش­ های تجزیه و تحلیل کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. از طریق کدگذاری و مقوله­ بندی داده ­های مشاهده­ ای، الگوهای رفتاری کلامی (مثبت، منفی و تسهیل گرانه) و غیرکلامی (مثبت، منفی و ارتباطی) در تعامل والد-کودک استخراج، و توسط پژوهشگر نام­گذاری شدند. بر اساس نمره گذاری کدهای مشخص شده، رفتارهای کلامی تسهیل­ گرانه و رفتارهای غیرکلامی منفی بیشترین فراوانی را داشتند. مجموعه رفتارهای مادران که جریان بازی را برای کودک تسهیل و از فعالیت عملی و ذهنی او می ­کاهد رفتارهای تسهیل­ گرانه نام­گذاری شدند، که این رفتارها بیشترین فراوانی را در میان مادران ایرانی داشتند. بر اساس پژوهش­های مشابه انجام شده، رفتار والدگری مادران ایرانی به فرهنگ ­های ژاپنی، چینی و لاتینی شباهت بیشتری نسبت به مادران آمریکایی، بریتانیایی و استرالیایی داشت.