بررسی اثر منطقه تولید و وزن بذر بر برخی خصوصیات مرتبط با قابلیت جوانه‌زنی و بنیه گیاهچه بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت؛ باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

2 عضو هیئت علمی/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، گروه زراعت و اصلاح نباتات

3 عضو هیئت علمی/دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، گروه زراعت و اصلاح نباتات

doi
چکیده

به منظور بررسی اثر منطقه تولید و وزن بذر بر برخی خصوصیات مرتبط با قابلیت جوانه زنی بذر و بنیه گیاهچه بذرهای بادام زمینی، تحقیقی در سال­های 1389 تا 1391 در سه مزرعه تولید بذر بادام­ زمینی در شهرستان آستانه اشرفیه و آزمایشگاه زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت انجام شد. این تحقیق با استفاده از آزمون­های جوانه­ زنی استاندارد، سرما و پیری تسریع شده اجرا شد. هر یک از آزمون­ها با استفاده از آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار به مرحله اجرا درآمد. فاکتور اول منطقه تولید بذر در سه سطح [نقره­ ده و امشل و بندر کیاشهر] و فاکتور دوم نیز وزن بذر در سه سطح [سنگین (بذرهای دارای وزن بیشتر از 1 گرم)، متوسط (بذرهای دارای وزن بین 0/8 گرم و 1 گرم) و سبک (بذرهای دارای وزن کمتر از 0/8 گرم)] در نظر گرفته شدند. خصوصیات مورد بررسی عبارت بودند از: درصد جوانه­ زنی نهایی، بنیه گیاهچه، وزن خشک ریشه­ چه، وزن خشک هیپوکوتیل، وزن خشک ساقه­ چه، وزن خشک برگ­های لپه­ ای و وزن خشک گیاهچه. نتایج نشان داد که اثر منطقه بر درصد جوانه­ زنی نهایی، بنیه گیاهچه و وزن خشک ریشه­ چه در کلیه آزمون­ها معنی­ دار بود. وزن­های بذر بادام زمینی نیز اثر معنی­ داری بر وزن خشک ریشه­ چه، وزن خشک هیپوکوتیل، وزن خشک ساقه­ چه، وزن خشک لپه­ ها و وزن خشک گیاهچه در کلیه آزمون­ها داشت. اثر متقابل منطقه در وزن بذر بر بنیه گیاهچه بذرهای بادام زمینی در کلیه آزمون­ها معنی­ دار بود. در آزمون پیری تسریع شده این اثر متقابل بر کلیه صفات مورد ارزیابی به جز وزن خشک لپه­ ها معنی­ دار شد. مقایسه میانگین صفات مورد بررسی نیز نشان داد که بیشترین مقدار پارامترهای بررسی شده در  بذرهای سنگین به دست آمده از منطقه امشل مشاهده شد. بیشترین درصد جوانه­ زنی با میانگین 86/67 درصد در بذر تولید شده در منطقه امشل و بیشترین بنیه گیاهچه نیز در بذرهای سنگین تولید شده در منطقه امشل با میانگین 54/24  (جوانه­ زنی استاندارد) بدست آمد.