محاسبه تبخیر-تعرق مرجع برمبنای تحلیل آماری دمای هوا (مطالعه موردی: منطقه تبریز)
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
2 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
آبیاری برای رشد و تولید محصولات حیاتی است و برای تأمین آن میزان آب موردنیاز باید تعیین شود. در مناطق خشک و نیمهخشک پارامتر دما نقش اساسی را در تبخیر-تعرق ایفا میکنند. در این تحقیق از احتمال وقوع 50، 65 و 80 درصد برای دمای هوا در محاسبه تبخیر-تعرق استفاده شد. برای محاسبه تبخیر-تعرق از دو رابطه فائو- پنمن- مونتیث و هارگریوز در منطقه تبریز استفاده شد. نتایج برازش دادهها نشان داد تابع توزیع ویکبای (wakeby) بین توابع توزیع مورد بررسی بیشترین تطابق را با دادههای دما در منطقه مورد بررسی از خود نشان داد. در رابطه فائو- پنمن- مونتیث، استفاده از سطوح احتمالاتوقوع مختلف برای دمای در محاسبه تبخیر-تعرق گیاه مرجع، تأثیر ناچیزی در مقادیر بهدستآمده داشت و اگر نیاز به محاسبات دقیق نباشد، استفاده از میانگینگیری برای دادههای هواشناسی کافی است. این امر بیانگر حساس نبودن رابطه فائو- پنمن- مونتیث نسبت به تغییرات اندک در کمیتهای ورودی است. اما در رابطه هارگریوز استفاده از سطوح احتمالات وقوع مختلف در برازش دادههای مربوط به دما، در محاسبه تبخیر-تعرق گیاه مرجع تأثیر چشمگیرتری داشت. در پایان، نتایج دو روش بهکاررفته در تحقیق با داده تشت تبخیر در منطقه مورد مطالعه مقایسه و ضریب تشت مناسب برای هر روش استخراج گردید. میانگین ضریب تشت در دوره مورد بررسی، برای رابطه پنمن مونتیث برابر 63/0 و برای رابطه هارگریوز برابر 22/1 بهدست آمد.