محاسبه تبخیر-تعرق مرجع برمبنای تحلیل آماری دمای هوا (مطالعه موردی: منطقه تبریز)

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

2 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

آبیاری برای رشد و تولید محصولات حیاتی است و برای تأمین آن میزان آب مورد­نیاز باید تعیین شود. در مناطق خشک و نیمه­خشک پارامتر دما نقش اساسی را در تبخیر-تعرق ایفا می­کنند. در این تحقیق از احتمال وقوع 50، 65 و 80 درصد برای دمای هوا در محاسبه تبخیر-تعرق استفاده شد. برای محاسبه تبخیر-تعرق از دو رابطه فائو- پنمن- مونتیث و هارگریوز در منطقه تبریز استفاده شد. نتایج برازش داده­ها نشان داد تابع توزیع ویکبای (wakeby) بین توابع توزیع مورد بررسی بیشترین تطابق را با داده­های دما در منطقه مورد بررسی از خود نشان داد. در رابطه فائو- پنمن- مونتیث، استفاده از سطوح احتمالات­وقوع مختلف برای دمای در محاسبه تبخیر-تعرق گیاه مرجع، تأثیر ناچیزی در مقادیر به­دست­آمده داشت و اگر نیاز به محاسبات دقیق نباشد، استفاده از میانگین­گیری برای داده­های هواشناسی کافی است. این امر بیان­گر حساس نبودن رابطه فائو- پنمن- مونتیث نسبت به تغییرات اندک در کمیت­های ورودی است. اما در رابطه هارگریوز استفاده از سطوح احتمالات وقوع مختلف در برازش داده­های مربوط به دما، در محاسبه تبخیر-تعرق گیاه مرجع تأثیر چشم­گیرتری داشت. در پایان، نتایج دو روش به­کار­رفته در تحقیق با داده تشت تبخیر در منطقه مورد مطالعه مقایسه و ضریب تشت مناسب برای هر روش استخراج گردید. میانگین ضریب تشت در دوره مورد بررسی، برای رابطه پنمن مونتیث برابر 63/0 و برای رابطه هارگریوز برابر 22/1  به­دست آمد.