بررسی ضریب دبی سرریزهای لبه‌تیز مرکب قوس دایره‌ای- ذوزنقه‌ای

نویسندگان

1 2- دانشجوی دکتری تخصصی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

سرریزهای لبه­­ تیز مرکب قوس دایره­ای- ذوزنقه­ ای در سطح مقطع خود به ­صورت ترکیبی از یک دهانه قوس دایره­ ای در قسمت پایین و یک دهانه ذوزنقه­ ای در قسمت بالا می­باشند. در این تحقیق، ضریب دبی سرریزهای لبه­تیز مرکب قوس دایره­ای- ذوزنقه­ای مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش­ها بر روی سرریزهایی با عرض تاج 15 سانتی­متر، ارتفاع تاج 15، 20 و 25 سانتی­متر و ارتفاع دهانه قوس دایره­ای 5 و 5/7 سانتی­متر با شعاع قوس­های مختلف و شیب دیواره­های جانبی 5/0 (0.5H:1V) در فلوم آزمایشگاهی انجام گرفت. نتایج نشان داد که مقدار ضریب دبی سرریزهای مذکور در محدوده 56/0 تا 81/0 می­باشد. به­ازای بار آبی معین، با افزایش ارتفاع تاج سرریز، ضریب دبی حدوداً تا 5 درصد کاهش می­یابد. همچنین به­ازای بار آبی معین، با تغییر ارتفاع دهانه قوس دایره­ای سرریز، ضریب دبی سرریزهای مرکب نسبت به سرریزهای ذوزنقه­ای در حدود 25 تا 30 درصد افزایش می­یابد. بر اساس معیار ارزیابی جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) که برابر با 0563/0 می­باشد، ضریب دبی سرریزهای لبه­­تیز مرکب قوس دایره­ای- ذوزنقه­ای با استفاده از ترکیب خطی روابط جریان در سرریزهای لبه­تیز دایره­ای و ذوزنقه­ای با دقت نسبتاً قابل قبولی قابل برآورد می­باشد. در این تحقیق پیوستگی دبی جریان روی سرریز مرکب به­ازای تغییرات بار آبی با استفاده از داده­های آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کمترین میزان ناپیوستگی در محدوده وسیعی از دبی جریان وجود دارد.