بررسی نوع خواب بذر و مناسب‌ترین روش‌های شکستن آن در سه اکوتیپ گون مرتعی (Astragalus cyclophyllus)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه لرستان، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

2 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه یاسوج

4 استادیار دانشگاه یاسوج، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

doi
چکیده

به‌منظور بررسی مشکلات جوانه‌زنی گون مرتعی (Astragalus cyclophyllus) آزمایش دو عاملی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. عامل اول شامل اکوتیپ‌های گون سمیرم، دماوند و زنجان و عامل دوم تیمار شکست خواب بذر در 10 سطح شامل خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه سرمادهی با مدت زمان‌های 10، 20 و 30 روز در دمای 4 درجه سانتی‌گراد، خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه اسید جیبرلیک با غلظت 400 و 500 میلی‌گرم در لیتربه‌ مدت  48 ساعت، خراش‌دهی با اسید سولفوریک 96 درصد به‌ مدت 2 و 4 دقیقه، خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه نیترات پتاسیم 2 درصد به‌ مدت 72 ساعت، تیمار خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه اسید جیبرلیک با غلظت 400 میلی‌گرم در لیتربه‌مدت 48 ساعت با سرمادهی 20 روز و شاهد بودند. نتایج نشان داد که اکوتیپ‌ها از نظرکلیه صفات به‌ جز طول ریشه‌چه تفاوت معنی‌داری داشتند و تفاوت بین تیمارهای شکست خواب بذر و اثرات متقابل آن‌ها برای کلیه صفات معنی‌دار بود. تیمار خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه اسید جیبرلیک400 میلی‌گرم در لیتر با سرمادهی 20 روز سبب افزایش درصد جوانه‌زنی کل در اکوتیپ سمیرم با میانگین 84/67 درصد شد. اکوتیپ دماوند به دلیل قوه نامیه بالا در بیشتر صفات نسبت به دو اکوتیپ سمیرم و زنجان برتر بود. از بین تیمارها خراش‌دهی مکانیکی به‌ همراه اسید جیبرلیک 400 میلی‌گرم در لیتربر مؤلفه‌هایجوانه‌زنی تأثیر بیشتری داشت. براساس نتایج آزمایش مشخص گردید که خواب بذر از نوع فیزیکی است، زیرا با اعمال تیمار خراش‌دهی بذرها قادر به  جوانه‌زنی شدند.