فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدالت در سلامت یکی از شاخص‌های کلیدی در نظام رفاهی است که به‌طور خاص به موضوع دسترسی به امکانات درمانی و بهداشتی برای آحاد جامعه می‌پردازد. صندوق تأمین اجتماعی به‌عنوان بزرگ‌ترین صندوق بیمه‌ای کشور با پوشش 48 میلیون نفری، نقش محوری در تحقق این هدف در کشور دنبال می‌کند، به‌خصوص که این سازمان بابت پوشش مخارج درمانی از مردم حق بیمه اختصاصی دریافت می‌کند؛ بنابراین رصد اهداف و مأموریت صندوق در این خصوص ضروری به نظر می‌رسد، چراکه این احتمال وجود دارد که صندوق تأمین اجتماعی تحت فشارهای اقتصادی ـ سیاسی و کاهش نسبت پشتیبانی مجبور شود تسویه مطالبات حوزه بازنشستگی را در اولویت قرار دهد؛ بنابراین پرسش اصلی پژوهش، این است که «آیا فشار هزینه‌های نظام بازنشستگی و کاهش نسبت پشتیبانی موجب تضعیف کمّی و کیفی ارائه خدمات درمانی در کشور خواهد شد؟». این پژوهش با استفاده از داده‌های آماری سازمان تأمین اجتماعی بین سال‌های 1380 تا 1402 انجام شده است و آزمون متغیرها به‌وسیله رگرسیون خطی انجام شد. در این پژوهش نسبت پشتیبانی و کسری تراز عملیاتی بودجه عمومی به‌عنوان متغیرهای مستقل و عدالت در سلامت با (شاخص‌هایی مانند تعداد بیمه‌پرداز به تخت، تعداد بیمارستان‌ها و درمانگاه­های ملکی تأمین اجتماعی و تعداد پزشکان تحت قرارداد به افراد تحت پوشش، هزینه درمان به کل هزینه‌های تأمین اجتماعی) به‌عنوان متغیرهای وابسته آزمون شدند. براساس نتایج مدل، با کاهش نسبت پشتیبانی و افزایش کسری بودجه، همه شاخص‌های منتخب عدالت در سلامت به‌طور معناداری وضعیت بدتری پیدا کردند.