بررسی و تحلیل مفهوم برون زایی پول و تاثیرات آن بر اقتصاد ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/es.2025.497172.1828چکیده
تورم و پایه پولی دو مفهوم مهم در اقتصاد هستند که با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند و در اقتصاد هر کشوری ازجمله ایران، مهم میباشند. تورم به افزایش پیوسته و چشمگیر قیمتهای محصولات و خدمات اشاره دارد و پایه پولی به پولی شامل پول فیزیکی و ذخایر بانکی نزد بانک مرکزی است که توسط این نهاد ایجاد میشود. درصورتیکه افزایش پایه پولی علت تورم باشد، پول برونزا و اگر افزایش تورم علت رشد پایه پولی باشد، پول درونزا است. پژوهش جاری درصدد بررسی و تحلیل تجربی برونزایی پول و پیامدهای آن در ایران با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری VAR و آزمون علیت گرنجری با کمک نرمافزار EViews برای سالهای 1370-1400 است. یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که نرخ رشد ارز، تورم و کسری بودجه با نرخ رشد پایه پولی، بهطور مثبت و معناداری مرتبط هستند. بر این مبنا، برونزایی پول طی این بازه زمانی تأیید میشود. همچنین یافتههای آزمون علیت، بیانگر وجود رابطه علی یکطرفه قوی بین پایه پولی و تورم است و جهت علیت از پایه پولی به تورم است و نیز طبق نمودار پراکنش بهدستآمده از نرمافزار spss، وجود همبستگی قوی بین تورم و پایه پولی به اثبات رسیده است.
