تخمین پارامترهای هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی حوضه آبخیز با استفاده از مدل SWAT (مطالعه موردی: حوضه بالخلوچای)
نویسندگان
1 3- کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، شرکت آب منطقهای اردبیل
2 1- دانشیار، گروه مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی
3 2- استادیار، گروه مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی
doi
چکیده
هدف از این تحقیق بررسی معادله بیلان آب و تخمین برخی از پارامترهای هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی حوضه آبخیز رودخانه بالخلوچای در استان اردبیل با استفاده از مدلSWAT میباشد. اطلاعات مورد نیاز شامل، نقشههای توپوگرافی، کاربری اراضی، اطلاعات خاکشناسی ، بارش روزانه، دما، رطوبت نسبی و دبی جریان بود که از شرکت آب منطقهای و اداره منابع طبیعی استان اردبیل اخذ گردید. بر اساس نتایج تحلیل حساسیت، حساسترین پارامترها شامل شماره منحنی، ضریب تبخیر از سطح خاک، آب قابل دسترس خاک، بارش، دمای ذوب برف و زمان تأخیر در تغذیه آبخوان میباشد. برای واسنجی مدل از دادههای آماری ثبتشده برای سالهای 1381 تا 1385 و برای اعتبارسنجی از آمار سالهای 1386 تا 1388 استفاده شد. دقت شبیهسازی انجامشده با استفاده از شاخصهای ضریب همبستگی (R2)، ریشه میانگین مربعات خطا ((RMSE و خطای نسبی (RE) ارزیابی شد. پارامترهای هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی حوضه از قبیل شماره منحنی، زمان تأخیر در تغذیه آبخوان و هدایت هیدرولیکی اشباع برآورد گردید. مقادیر این پارامترها به ترتیب 70 تا80، 30 روز و 12 تا 24 میلیمتر در ساعت برآورد گردید. مقادیر R2، RMSE و RE در دوره واسنجی به ترتیب 81/0، 98/0 و 07/0 و در دوره اعتبارسنجی بهترتیب 63/0، 89/0 و 08/0 بهدست آمدند. نتایج تحقیق نشان داد که مدلSWAT جریان رودخانه را در مقایسه با مقادیر اندازهگیری شده، بهخوبی شبیهسازی میکند. همچنین مقدار خطا در مرحله اعتبارسنجی نشان داد که پارامترهای هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی با دقت خوبی برآورد شده است.