بررسی رابطه بین منحنی تراکم محصور و دامنه رطوبتی با کمترین محدودیت
نویسندگان
1 دانشجوی پیشین کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا- همدان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا- همدان
3 دانشیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا- همدان
doi
چکیده
دامنه رطوبتی با کمترین محدودیت (LLWR) از خصوصیات مهم خاک و شناسهای مناسب برای بررسی ساختمان خاک بوده که اندازهگیری آن مشکل، وقتگیر و پرهزینه است. مقاومت به تراکم خاک از جمله شاخصهای نشاندهنده مواد آلی، بافت، ساختمان و سایر خصوصیات خاک میباشد که کنترلکننده تراکم و مؤلفههای آن وLLWR میباشند. بنابراین بین LLWR و منحنی تراکم همبستگی وجود دارد، که تاکنون بررسی نشده است. اندازهگیری منحنی تراکم محصور بهطور نسبی سریع و ساده است، بنابراین میتوان از پارامترهای آن برای برآورد LLWR استفاده کرد. در این تحقیق 24 نمونه خاک دستخورده و دستنخورده از استان آذربایجان غربی جمعآوری و منحنیهای نگهداری آب خاک، منحنیهای مشخصه مقاومت خاک و تراکم محصور آنها تعیین شدند. از بین مشخصههای خاک، نسبت سیلت به شن و مقادیر رس، کربن آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، کربنات کلسیم، میانگین وزنی قطر خاکدانهها و پارامترهای تراکم محصور برای برآوردLLWR استفاده گردید. توانایی هریک از متغیرهای ورودی از جمله خصوصیات تراکم محصور، در بهبود تخمین LLWRبه کمک مدلهای رگرسیونی ارزیابی شد. استفاده از پارامترهای تراکم محصور سبب بهبود تخمین LLWR گردید، چرا که بسیاری از ویژگیهای مؤثر بر تراکم محصور همان ویژگیهای تعیینکنندهLLWR میباشند. مقادیر ضریب بهبود نسبی (RI) محاسبه شده برای توابع انتقالی خاک (PTF)ها در مکش 60 سانتیمتر برای PTF2، PTF5و PTF7 بهترتیب 5/11، 7/19 و 53/28 درصد بود که نشان داد استفاده از خصوصیات منحنی تراکم محصور و سایر ویژگیها به عنوان برآوردگر موجب بهبود قابل توجه تخمینها شد. بنابراین میتوان LLWR را با دقت قابل قبولی (54/0=R2) با استفاده از پارامترهای منحنی تراکم تخمین زد.