اثر متقابل کادمیم و روی بر رشد و ترکیب شیمیایی کلزا (Brassica napus cv. Hyola) در یک خاک شن لومی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق دکتری علوم خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استاد گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

5 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی استان آذربایجان شرقی

doi
چکیده

برای بررسی اثر متقابل کادمیم و روی بر رشد و ترکیب شیمیایی کلزا،  آزمایش گلخانه‌ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور کادمیم در هشت سطح (صفر، 5/0، 5/2، 5، 10، 20، 40 و mg kg-180) و روی در هشت سطح (صفر، 5، 25، 50، 100، 200، 400 و mg kg-1800)، با سه تکرار در یک خاک شن لومی اجرا شد. بعد از 60 روز، وزن خشک بخش‌هوایی و ریشه و غلظت‌های کادمیم، روی، آهن، منگنز و مس در این دو بخش اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که در سطوح 5/0 و mg Cd kg-1 5/2، کلیه سطوح روی باعث افزایش وزن خشک بخش‌هوایی و ریشه گردیدند، ولی در سطوح بالاتر کادمیم، کاربرد 5 و mg Zn kg-1 25 باعث افزایش این صفات شده و کاربرد سطوح بالاتر روی، کاهش وزن خشک بخش‌هوایی و ریشه را به دنبال داشت. همچنین، در سطوح تا mg Cd kg-1 5، حتی کاربردmg Zn kg-1 50 کاهش غلظت کادمیم بخش‌هوایی را در مقایسه با شاهد سبب شد، در حالی که در سطوح بالاتر کادمیم، این کاهش فقط با کاربردmg Zn kg-1 5 حاصل گردید. افزایش سطح کادمیم در هر سطح کاربرد روی باعث کاهش غلظت روی بخش‌هوایی گردید. مصرف روی در هر سطح کادمیم، ابتدا باعث افزایش و سپس باعث کاهش غلظت آهن بخش‌هوایی و ریشه شد. کاربرد روی در هر سطح کادمیم باعث افزایش غلظت منگنز بخش‌هوایی و کاهش غلظت منگنز ریشه گردید. همچنین، کاربرد روی در هر سطح کادمیم سبب کاهش غلظت مس در هر دو بخش‌هوایی و ریشه شد.