اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر نگرانی از تصویر بدنی، ترس از ارزیابی منفی و روابط با همسالان در دختران مبتلا به بلوغ زودرس

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی،دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، موسسه آموزش عالی فروردین، قائمشهر، ایران

doi
10.30473/hpj.2025.73842.6203
چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر نگرانی از تصویر بدنی، ترس از ارزیابی منفی و روابط با همسالان در دختران مبتلا به بلوغ زودرس انجام شد.روش: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه دختران ۱۱ تا ۱۳ سال مبتلا به بلوغ زودرس مراجعه ­کننده به کلینیک غدد کودکان شهرستان ساری بودند، که از بین آن­ها تعداد 30 نفر از دختران به ­صورت هدفمند انتخاب و به­صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. جهت گردآوری داده ­ها از پرسشنامه نگرانی از تصویر بدن (لیتلتون و همکاران، 2005)، پرسشنامه ترس از ارزیابی منفی (ﻟﺮی، 1983) و پرسشنامه روابط با همسالان (هادسون، 1992) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت 2 ماه در 8 جلسه 90 دقیقه­ای و به صورت هفتگی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی به نقل از بحرینی و همکاران (2022) را دریافت نمودند. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده ­ها، از تحلیل کوواریانس چند متغیری با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بعد از اثرات پیش­آزمون، تفاوت معناداری بین میانگین پس­آزمون دو گروه در متغیر­های نگرانی از تصویر بدنی (05>0P=، 07/21F=)، ترس از ارزیابی منفی (05>0P=، 29/50F=) و روابط با همسالان (05>0P=، 19/58F=) در دختران مبتلا به بلوغ زودرس وجود داشت.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی می­تواند سبب کاهش نگرانی از تصویر بدن، ترس از ارزیابی منفی و روابط با همسالان دختران دارای بلوغ زودرس شود و می‌توان این مداخله را به دختران دارای بلوغ زودرس، روان‌شناسان و مشاوران کودک و نوجوان  توصیه کرد.