اثر تحکیم روی ضریب انتشار مولکولی یون کلر در یک خاک رسی
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی عمران، دانشگاه ارومیه
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی عمران، دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
بهعلت کمبودن تخلخل و آهسته بودن سرعت جریان آب در خاکهای رسی، مهمترین مکانیزم انتقال آلودگی انتشار مولکولی است. در این تحقیق اثر تحکیم خاک رس روی ضریب انتشار مولکولی یون کلر بررسی گردید. نمونه خاک از منطقه نازلو واقع در شمالغرب شهرستان ارومیه تهیه شده و پس از تعیین مشخصات فیزیکی، پارامترهای تحکیم خاک تعیین گردید. برای تعیین ضریب انتشار مولکولی یون کلر در درجات تحکیم متفاوت در یک بازه تنشی افزایشی و سپس کاهشی، نمونه استوانهای شکل خاک پس از رسیدن به میزان تحکیم مشخص در دستگاه تحکیم، تحت آزمایش انتشار مولکولی قرار گرفته و ضریب انتشار مولکولی آن اندازهگیری شد. این کار با استفاده از کد کامپیوتری POLLUTE و با برازش دادههای نظری روی دادههای مشاهدهای غلظت- زمان انجام گردید. نتایج نشان داد که با افزایش میزان تحکیم خاک و کاهش نسبت تخلخل آن از 4/0 به 35/0 در بازه تنشی kPa 25 تا kPa 400، ضریب انتشار مولکولی ازs-1 m2 10-10×94/5 به s-1 m2 10-10×36/5 کاهش یافت. در مرحله باربرداری تحکیم از kPa 400 تا kPa 50 ضریب انتشار مولکولی خاک از s-1 m2 10-10×36/5 به s-1 m2 10-10×42/5 افزایش یافت. نتایج این مطالعه نشان داد که روند انتشار آلودگی به طریقه انتشار مولکولی در خاک رسی نازلو، تابعی از میزان تحکیم این خاک است لیکن اثر تحکیم در کاهش ضریب انتشار مولکولی خاک قابل ملاحظه نیست. تطابق خوب دادههای مشاهدهای و نظری نشان داد که مدل فیزیکی طراحی شده، روشهای آزمایشگاهی بهکار گرفته شده و مدل نظری استفادهشده از دقت خوبی برخوردار هستند.