تحلیل رابطة آزادی با بیلدونگ در اندیشة متقدم و متأخر فیشته و نسبت آن با وحدت اجتماعی و امر جهان‌وطنی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.30479/wp.2023.17716.1023
چکیده

«بیلدونگ» در فلسفة فیشته با ایده‌های کلی او در فلسفة عملی، به‌ویژه با تفسیرش از اهمیت وحدت اجتماعی برای شکل‌دهی به افراد جامعه و تأثیر قواعد اخلاقی در زندگی افراد مرتبط است. همچنین تمایل جهان‌وطنی فیشته برای شکوفایی انسان‌ها تحت تأثیر افکار او در پرورش ملت الگو قرار دارد. جهت فکری او در راستای نگاه نژادپرستانه نیست و در اندیشة خود افراد را به‌سمت شکل‌دهی یک جامعة واحد از طریق مؤلفة انسانیت و آزادی، ترغیب می‌کند. فیشته در اندیشة متقدم خود به‌دنبال این‌است که از طریق امر آزادی، یک بیلدونگ اجتماعی در مقام هارمونی میان‌فردی را شکل دهد و در اندیشه متأخر خود به‌کمک آزادی و تعریفی جدید از دانش، می‌خواهد یک ملت الگو را پرورش دهد تا نمونه‌ای عینی پیش روی دیگر ملت‌ها باشد و از این طریق، یک جهان‌وطن را به‌وجود آورد. روش پژوهش حاضر، کیفی است و با روش اسنادی‌ـ‌تحلیلی، به توصیف و تحلیل رابطة آزادی و بیلدونگ در اندیشة فیشته پرداخته و داده‌های پژوهش، به‌روش کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. نتیجة این پژوهش می‌خواهد نشان دهد که فیشته با تعریفی که از آزادی انسان و ارتباط آن با بیلدونگ ارائه می‌کند، غایت انسان را اندیشة مطلق و اراده‌ای آزاد قرار می‌دهد که سازندة هارمونی میان افراد است. وقتی محور پرورش و شکوفایی انسان خودآگاهی و آزادی باشد، دیگر غایتی در بیرون وجود ندارد که به‌خاطر آن در میان افراد تضاد شکل بگیرد و اصل وحدت میان افراد محقق می‌شود.