رابطه راهبردهای مقابله با درد با ابعاد تصویر بدنی با نقش تعدیلکننده شاخص توده بدنی در بیماران مبتلا به درد مزمن
نویسندگان
1 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.30473/hpj.2025.73086.6154چکیده
مقدمه: ابتلا به بیماریهای مزمن از مشکلات عمده مراقبتهای بهداشتی در سراسر جهان است. مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه راهبردهای مقابله با درد با ابعاد تصویر بدنی و با نقش تعدیلکننده شاخص توده بدنی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری کلیه بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر اصفهان (بیمارستان خورشید، سیدالشهدا، الزهرا و کلینیک تخصصی آریانا) در بازه سنی 45-20 سال بودند که با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس، 125 نفر از آنها به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسشنامه مدیریت درد وندربیلت، پرسشنامه پذیرش درد مزمن، پرسشنامه روابط چند بعدی بدن-خود، پرسشنامه شکل بدنی، مقیاس قدردانی عملکرد و مقیاس قدردانی بدنی بود. به منظور تحلیل دادهها از روش معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس حداقل مجذورات جزیی و آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که شاخص توده بدنی در رابطه راهبردهای مقابله با درد و تصویر بدنی نقش تعدیلکننده دارد. ابعاد تصویر بدنی (رضایت بدنی، ارزیابی ظاهر، قدردانی بدنی و ادراک عملکرد بدنی) با راهبرد مقابلهای فعالانه و پذیرش درد (مشارکت در فعالیت)، رابطه مثبت و معنیدار (P <0.01**) و با راهبرد منفعلانه و پذیرش درد (تمایل به درد) رابطه منفی و معنیدار (P <0.01** و P<0.05*) دارند. نتیجهگیری: از پژوهش حاضر میتوان نتیجه گرفت در رابطه با تصویر بدنی، با افزایش شاخص توده بدنی، آسیب پذیری افراد نسبت به راهبردهای مقابلهای منفعلانه افزایش مییابد و کارآیی راهبردهای فعالانه و پذیرش درد کمتر میشود.