بررسی تأثیر فرآیند اصطکاکی اغتشاشی به وسیله‌ی ابزار دوشانه‌ای بر سختی و مقاومت به ضربه‌ی آلیاژ آلومینیوم 6061-T6

نویسندگان

1 دانشیار، مهندسی مکانیک ساخت و تولید، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران

2 دانشیار، مهندسی متالورژی و مواد، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، مهندسی مکانیک ساخت و تولید، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، مهندسی مکانیک ساخت و تولید، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران

doi
10.22034/ijme.2022.155982
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر سرعت­های چرخشی گوناگون و جنس انتخاب شده برای ساخت ابزار دوشانه­ای در فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی بر تغییرات سختی و مقاومت به ضربه­ی آلیاژ آلومینیوم 6061-T6 پرداخته است. بر اساس داده­های حاصله، مطلوب­ترین ابزار برای انجام این فرآیند باید از جنس فولاد گرمکار H13 بوده و طول پین آن نیز برابر ضخامت قطعه­کار باشد. همچنین بهینه­ترین نسبت میان قطر شانه­های ابزار و طول پین، حدود 3 تا 5 می­باشد. لذا ابزار طراحی شده برای انجام فرآیند مذکور، دارای قطر شانه­های 20، قطر پین 6 و طول پین 4 میلی­متر در نظر گرفته شد. نتایج نشان دادند که افزایش سرعت چرخشی بر کیفیت ظاهری اتصالات انجام شده تأثیر مطلوبی داشته و با بالا رفتن سرعت چرخشی در حین انجام عملیات جوشکاری نیز نیروی لازم برای شکست قطعه افزایش می­یابد. نتایج آزمون ضربه شارپی نیز مبین تأثیر مستقیم سرعت چرخشی فرآیند بر انرژی مصرفی شکستن نمونه­ها و طبیعتا تأثیر معکوس آن بر زاویه­ی برگشت پرتابه می­باشند. از انجام آزمون سنجش سختی میکروساختار نمونه­ها نیز استنباط شد که افزایش سرعت جوشکاری در نهایت سختی جوش را بالا می­برد. علاوه بر این، با بررسی ماکروساختار اتصالات نیز مشخص شد که افزایش سرعت دورانی بر کاهش عیوب آن­ها تأثیر بسزایی دارد. در پژوهش پیش رو، تأثیر انتخاب فولاد HSS به عنوان جنس ابزار دوشانه­ای نیز مورد بررسی قرار گرفته که نهایتا فولاد گرمکار H13 و سرعت 1500 دور بر دقیقه به عنوان جنس و سرعت چرخشی مطلوب­ از نظر تأثیر در ویژگی­های مکانیکی برای ساخت ابزار انتخاب گردید.