ساخت، اعتباریابی و هنجاریابی مقیاس ایرانی کیفیت روابط جنسی- زناشویی

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/hpj.2025.67397.5778
چکیده

مقدمه: سلامت جنسی به عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم حقوق بشر در جامعه بین المللی شناخته شده است و هر انسانی حق دارد به بالاترین سطح سلامت جنسی دست یابد. بیشتر بیماری‌ها و اختلالات در سراسر جهان ناشی از عدم توجه کافی به سلامت جنسی است. در همین راستا یکی از اقدامات مهم و مؤثر، طراحی و ساخت ابزارهای معتبر و بومی‌سازی شده است. لذا این پژوهش به‌منظور بررسی ساخت، اعتباریابی و هنجاریابی مقیاس ایرانی سنجش کیفیت روابط جنسی- زناشویی طراحی شد. روش: مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود و  بر روی زوجینی که در شهر تهران زندگی می‌کردند، اجرا شد. داده‌ها در دو مرحله با استفاده از آلفای کرونباخ، تحلیل عامل اکتشافی و تحلیل عامل تائیدی با کمک نرم‌افزارهای SPSS-22 و LISREL-8/5 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ضریب پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ  حاکی از پایایی مطلوب برای کل مقیاس و هر کدام از عامل‌ها بود. همچنین نتایج تحلیل عاملی اکتشافی بیانگر وجود 6 عامل «آشنایی با آناتومی و چرخه جنسی، مسئله‌گشایی و ارتباط مؤثر، باورهای ناکارآمد و خودگویی‌های منفی،  صمیمیت و گفتمان عاطفی- جنسی، مهارت‌ها و لمس نواحی غیرجنسی و بهبود مهارت‌های جنسی» بود که در مجموع 6/54 درصد واریانس کل را تبیین می‌کنند. در تحلیل عامل تائیدی نیز نتایج حاکی از برازش قابل قبول در تعیین عامل‌ها بود. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان داد که ابزار طراحی شده در شرکت‌کنندگان ایرانی از پایایی، روایی و برازش کافی برخوردار است. بنابراین استفاده از این ابزار برای سنجش کیفیت روابط جنسی - زناشویی در پژوهش‌ها  و مداخلات درمانی پیشنهاد می‌شود.