انطباق فرهنگی پروتکل ماتریکس درمان مبتنی بر پذیرش و پایبندی برای رفتارهای مرتبط با سلامت در جمعیت ایرانی مبتلا به چاقی
نویسندگان
1 دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.30473/hpj.2024.66613.5715چکیده
مقدمه: تفاوتهای فرهنگی ممکن است سبب شود درمان معینی که نتایج پژوهشها حاکی از اثربخشی آن در بافتار خاصی است در بافتار دیگری مؤثر واقع نشود. هدف پژوهش حاضر انطباق فرهنگی پروتکل ماتریکس درمان مبتنی بر پذیرش و پایبندی برای رفتارهای مرتبط با سلامت (سالمخوردن و ورزشکردن) در جمعیت ایرانیِ مبتلا به چاقی بود. روش: پژوهش در پنج مرحله انجام شد: ترجمۀ پروتکل، گردآوری اطلاعات، انطباق مقدماتی پروتکل، آزمایش مقدماتی، و انطباق نهایی پروتکل. در مرحلۀ 2، سه متخصص موج سوم رفتاردرمانی، یک متخصص تغذیه، و یک مربی بدنسازی، در مرحلۀ 4، پنج مبتلا به چاقی، و در مرحلۀ 5، هفت متخصص موج سوم رفتاردرمانی شرکت کردند. دادهها بهصورت کمی (میانگین و شاخص روایی محتوایی) و کیفی تحلیل شد. یافتهها: پروتکلی متشکل از 12 جلسه آماده شد، که به هریک از شش گامِ ماتریکسِ درمان مبتنی بر پذیرش و پایبندی دو جلسه اختصاص یافت. تغییراتی در محتوای ماتریکس درمان مبتنی بر پذیرش و پایبندی از نظر استعارهها، تمرینها، و ابزارها صورت گرفت. نتایج شاخص روایی محتوایی حاکی از روایی محتوایی عالیِ تکتک جلسات و کل پروتکل بود. نتیجهگیری: برای آنکه بتوان از پروتکل ماتریکس درمان مبتنی بر پذیرش و پایبندی استفادۀ مؤثری در جمعیت ایرانی مبتلا به چاقی کرد، انطباق فرهنگی ضروری به نظر می رسد.