فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درحال‌حاضر، در سطح بین‌الملل، بیشترین حجم تجارت، مربوط به فروش نفت و فرآوردهای نفتی یا گازی است. فروش نفت خام و فرآورده، اغلب به‌صورت قراردادهای بلندمدت و یا فروش تک‌محموله­ای می­باشد. باتوجه‌به نوسانات قیمتی و حجم بالای فروش این نوع محصولات به‌منظور کنترل ریسک قیمتی طرفین معامله، ثمن معامله به‌صورت فرمولی و مرتبط با شاخص­های بین­المللی تعیین می‌شود. فروش چندمرحله­ای و ثمن شناور در بیع، با مشکل کالی‌به‌کالی و غرری‌بودن مواجه است. این مقاله با روش تحلیلی – تطبیقی به تبیین فقهی حقوقی این معاملات می­پردازد. درصورتی‌که این نوع معاملات را بیع بدانیم، مشکل کالی‌به‌کالی وجود خواهد داشت و ازدیدگاه برخی غرری نیز خواهد بود. ولی درصورتی‌که آن را تعهد به بیع در زمان تحویل یا سررسید بدانیم و یا از عقد صلح در تصحیح این معاملات استفاده نماییم، مشکل کالی‌به‌کالی و غرری‌بودن معامله مرتفع خواهد شد.