تأثیر اهرم عملیاتی برآوردی و اهرم عملیاتی قراردادی بر حق‌الزحمه حسابرسی: باتأکیدبر نقش تعدیل‌کنندگی مالکیت نهادی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استادیار گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
چکیده

اگرچه اهرم در مدل­های قیمت­گذاری همواره به‌عنوان شاخص ریسک مطرح بوده، منشأ اهرم و تأثیر ساختار مالکیت بر آن مورد توجه قرار نگرفته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به بررسی اثرات نامتقارن انواع اهرم عملیاتی شامل اهرم عملیاتی قراردادی و برآوردی در مقابل اهرم مالی بر حق‌الزحمه حسابرسی و همچنین بررسی تأثیر تعدیل­کنندگی مالکیت نهادی بر این روابط می­پردازد. بدین‌منظور، داده‌های 136 شرکت پذیرفته‌‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی سال 1392 تا 1397 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش حاکی از وجود رابطه مستقیم اهرم مالی و رابطه معکوس اهرم عملیاتی (متأثر از اهرم عملیاتی قراردادی) با حق­الزحمه حسابرسی است. به‌علاوه، مالکیت نهادی اثر اهرم مالی بر حق‌الزحمه حسابرسی را کاهش می­دهد و موجب افزایش اثرات اهرم عملیاتی بر حق­الزحمه حسابرسی می­شود. اگرچه، نقش تعدیل­کنندگی مالکیت نهادی بر رابطه بین اهرم عملیاتی قراردادی و برآوردی با حق‌الزحمه حسابرسی رد می‌شود. یافته‌ها درمجموع بیانگر نقش متفاوت اهرم‌های مالی و عملیاتی در تبیین حق‌الزحمه حسابرسی است.