اثربخشی ذهن‌آگاهی بر مکانیزم‌های دفاعی، سیستم‌های مغزی رفتاری و زودانگیختگی در بیماران مبتلا به فشارخون

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی دانشگاه پیام نور گلستان، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

doi
10.30473/hpj.2024.66701.5720
چکیده

مقدمه: یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن، پرفشاری خون است. این پژوهش با هدف اثربخشی ذهن‌آگاهی بر مکانیزم‌های دفاعی، سیستم‌های مغزی رفتاری و زود انگیختگی در بیماران مبتلا به فشارخون انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا نیمه‌تجربی با گروه کنترل بود. جامعه‌آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به فشار خون شهر آزادشهر و دارای پرونده سلامت در مراکز بهداشتی_درمانی شهری در سال 1401 بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 30 بیمار انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) بصورت تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان ذهن‌آگاهی قرار گرفت اما گروه گواه تا پایان پژوهش، مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه سبک‌های دفاعی آندروز و همکاران (1993)، سیستم‌های مغزی رفتاری کارور و وایت (1994) و تکانشگری بارت و همکاران (2004) بود. داده‌های پژوهش با تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار spss نسخه 24 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان ذهن‌آگاهی بر مکانیزم‌های دفاعی، سیستم‌های مغزی رفتاری و زودانگیختگی در بیماران مبتلا به فشار خون اثربخش است (05/0>p). نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که ذهن‌آگاهی با آگاهی فرد از چرخه‌های معیوب شناختی خود و کاهش افکار منفی منجر به بهبود مکانیزم‌های دفاعی، سیستم‌های مغزی رفتاری و زودانگیختگی در بیماران مبتلا به فشارخون می‌شود.