اثر روش اندازه گیری و ابعاد و شکل محفظه مورد استفاده در روش لغزشی بر زاویه استقرار ذرات خاک
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
3 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
زاویه استقرار ذرات، از پارامترهای مهم در تعیین تنش برشی بحرانی برای شروع حرکت ذرات طی فرآیند فرسایش محسوب میشود. روشهای متفاوتی برای اندازهگیری زاویه استقرار ذره وجود دارد که نتایج این روشها اغلب متفاوت از یکدیگر میباشند. دو روش لغزشی و تشکیل توده از روشهای پرکاربرد اندازهگیری این مشخصه میباشند. در این پژوهش زاویه استقرار ذرات در 6 کلاس اندازهای از یک نمونه خاک و یک نمونه شن به دو روش لغزشی و تشکیل توده اندازهگیری و مقایسه شد. برای تعیین نقش ابعاد جعبه در روش لغزشی 11 جعبه متفاوت از نظر شکل و ابعاد مورداستفاده قرار گرفت. اثر تغییر ابعاد محفظه بر مقدار زاویه استقرار در سطح 1/0 درصد (p < 0.001) معنیدار بود بهطوریکه افزایش عرض و ارتفاع محفظه سبب افزایش مقادیر اندازهگیری شده زاویه استقرار گردید و همچنین افزایش طول محفظه سبب کاهش مقادیر اندازهگیری شده زاویه استقرار گردید. این تغییرات بهگونهای بود که با افزایش نسبت جرم ذرات به سطح مقطع محفظه، زاویه استقرار اندازهگیری شده کوچکتر بود. اثر شکل محفظه بر مقدار زاویه استقرار نیز در سطح 1/0 درصد (p< 0.001) معنیدار بود. مقایسه نتایج روش لغزشی با روش تشکیل توده نشان داد که زاویه استقرار بهدستآمده به روش لغزشی بهطور میانگین در حدود 10 درجه بیشتر از مقدار حاصله به روش تشکیل توده است. با توجه به نتایج میتوان به ضعف روشهای اندازهگیری زاویه استقرار ذره اشاره نمود و به نظر میرسد که نیاز است در روشهای اندازهگیری زاویه استقرار ذره تجدیدنظر صورت گیرد.