فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای تأمین کسری بودجه دولت‌ها در دنیا، انتشار اوراق و اسناد خزانه دولتی است. این اسناد به‌گونه‌ای منتشر می‌شوند که در بازارهای ثانوی قابلیت خریدوفروش داشته باشند. باتوجه‌به ربوی‌بودن انواع اوراق خزانه متعارف، اسناد خزانه اسلامی به‌عنوان جایگزین اوراق خزانه متعارف در جمهوری اسلامی ایران طراحی و اجرایی شده است. اسناد خزانه اسلامی، ابزاری مالی است مبتنی‌بر بدهی‌های انباشته بخش دولتی به نظام بانکی، پیمانکاران طرف قرارداد  ـ  در طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای مذکور در قوانین بودجه سالانه ـ و برخی دیگر از بدهی‌های خزانه‌داری کل که توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی ـ به نمایندگی از دولت ـ منتشر می‌شود. باتوجه‌به تجربه انتشار اسناد خزانه اسلامی در تأمین مالی نیازهای مختلف دولت، شناسایی کارکردها و بررسی جنبه‌های فقهی و موضوع شناسانه و تبیین موارد و مصادیق گوناگون این اسناد، از اهداف پژوهش حاضر محسوب می‌شود. در این پژوهش، ابتدا موضوع‌شناسی دقیقی از اسناد خزانه اسلامی (به‌عنوان جایگزین اسناد خزانه متعارف) شامل تعریف اسناد خزانه اسلامی، انواع، ویژگی‌ها و مشخصات، ارکان و سازوکار انتشار آن ارائه می‌شود. در گام بعد به روش توصیفی تحلیلی، انواع اسناد خزانه اسلامی ازمنظر اتحاد مالکیت، بازار اولیه و ثانوی اسناد خزانه اسلامی، همچنین جبران کاهش ارزش پولو قابلیت تبدیل به سهام در اسناد خزانه اسلامی مورد بررسی و تحلیل فقهی قرار گرفته است.