رابطه تکامل خاک و تنوع شکل اراضی در دشت تبریز
نویسندگان
1 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند
3 دانشجوی سابق دوره کارشناسی ارشد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
چکیده
جهت حفظ حاصلخیزی و افزایش بهرهوری خاک در کشاورزی پایدار، آگاهی از ویژگیهای مختلف آن ضروری میباشد. در این تحقیق ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و مورفولوژیکی خاک در دشت تبریز مطالعه وتأثیر شکل اراضی بر آنها مورد بررسی قرار گرفت و ردهبندی خاکها نیز انجام شد. پنج خاکرخ در تپه، دشت دامنهای، دشت آبرفتی رودخانهای، دشت آبرفتی دریاچهای و اراضی پست حفر و رژیم رطوبتی و حرارتی خاک مشخص گردید. از واحد تپه به سمت اراضی پست افزایش مقدار رس، کربن آلی و CEC، ضخامت سالوم و کاهش ذرات درشتتر از شن بهمراه تغییر کلاس بافتی در اثر فرآیندهای خاکسازی نشاندهنده تکامل بیشتر خاکهای واقع در پایین دست شیب نسبت به بالا دست آن میباشد. این امر مؤید نتایج مورفولوژیکی بوده، بهطوریکه تپه با منشأ مواد مادری ماسه سنگ و مارنهای الوان و ضخامت سالوم کمتر در رده انتیسول قرار میگیرد و سایر لندفرمها با منشأ مواد مادری آبرفتی و ضخامت سالوم بیشتر در رده اریدیسول قرار میگیرند. در نهایت خاکهای تحت بررسی بر اساس کلید ردهبندی (2014) در ردههای Aridisol و Entisol،زیر ردههای Calcids, Argids, Salids,Orthent با گروههای بزرگ Haplocalcids, Natrargids, Haplosalids, Torriorthentو زیر گروههای Xeric Haplocalcids, Xeric Natrargids, TypicHaplosalids, Xeric Torriorthent ردهبندی شدند.