رابطه تکامل خاک و تنوع شکل اراضی در دشت تبریز

نویسندگان

1 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند

3 دانشجوی سابق دوره کارشناسی ارشد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

جهت حفظ حاصل­خیزی و افزایش بهره­وری خاک در کشاورزی پایدار، آگاهی از ویژگی­های مختلف آن ضروری می­باشد. در این تحقیق ویژگی­های فیزیکوشیمیایی و مورفولوژیکی خاک در دشت تبریز مطالعه وتأثیر شکل اراضی بر آن­ها مورد بررسی قرار گرفت و رده­بندی خاک­ها نیز انجام شد. پنج خاکرخ در تپه، دشت دامنه­ای، دشت آبرفتی رودخانه­ای، دشت آبرفتی دریاچه­ای و اراضی پست حفر و رژیم رطوبتی و حرارتی خاک مشخص گردید. از واحد تپه به سمت اراضی پست افزایش مقدار رس، کربن آلی و CEC، ضخامت سالوم و کاهش ذرات درشت­تر از شن بهمراه تغییر کلاس بافتی در اثر فرآیندهای خاک­سازی نشان­دهنده تکامل بیشتر خاک­های واقع در پایین دست شیب نسبت به بالا دست آن می­باشد. این امر مؤید نتایج مورفولوژیکی بوده، به­طوری­که تپه با منشأ مواد مادری ماسه سنگ و مارن­های الوان و ضخامت سالوم کمتر در رده انتی­سول قرار می­گیرد و سایر لندفرم­ها با منشأ مواد مادری آبرفتی و ضخامت سالوم بیشتر در رده اریدی­سول قرار می­گیرند. در نهایت خاک­های تحت بررسی بر اساس کلید رده­بندی (2014) در رده­های Aridisol و Entisol،زیر رده­های Calcids, Argids, Salids,Orthent با گروه­های بزرگ Haplocalcids, Natrargids, Haplosalids, Torriorthentو زیر گروه­های  Xeric Haplocalcids, Xeric Natrargids, TypicHaplosalids, Xeric Torriorthent  رده­بندی شدند.