مکانیابی مراکز انتظامی با رویکرد پدافند غیرعامل (نمونه موردی: شهر کازرون)
نویسندگان
1 دانشیار رشته جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری و مدرس دانشگاه پیام نور واحد تهران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
داشتن محیطی امن و مناسب برای زندگی، از ابتداییترین و اساسیترین نیازهای هر انسان محسوب میشود. گسترش سریع جمعیت کره زمین و به دنبال آن افزایش شهرنشینی، سبب تبدیل شدن نواحی و محلات شهری به محل برخورد تضادهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و قومی شده و زمینههای مساعدی را برای بروز ناهنجاریهای شهری مانند جرم، جنایت و سرقت فراهم کرده است. پدافند غیرعامل بهعنوان یکی از روشهای مؤثر دفاع در مقابل هرگونه تهدید اعم از طبیعی و انسانی، همواره مدنظر اکثر کشورهای جهان قرار داشته و در این میان، مدیریت تهدیدات ناشی از مخاطرات محیطی همواره جزء اهداف اصلی برنامهریزان بوده است. براساس اصول پدافند غیرعامل، در فرآیند مدیریت مخاطرات، عامل «دفاع» سطوح مختلفی دارد که شامل قبل، حین و بعد از مخاطرات است که کمهزینهترین و صلحآمیزترین شیوة دفاع مربوط به قبل از وقوع مخاطرات است. موضوع مکانیابی از اصول اصلی پدافند غیرعامل و جزء اقدامات قبل از بحران میباشد. مکانیابی صحیح مراکز انتظامی علاوهبر ارائه هر چه بهتر خدمات انتظامی و امنیتی به شهروندان، در بحث پدافند غیرعامل بسیار تأثیرگذار است. این امر نیازمند شناسایی نواحی مستعد ارتکاب جرم و استقرار مأموران در مکانهای مناسب میباشد. بنابراین، ابتدا محلها و نواحی جرمخیز شهر کازرون شناسایی شده و سپس با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی «GIS» بهترین مکانها برای استقرار کلانتریها مشخص گردیده است. در این پژوهش شش معیار برای مکانیابی کلانتریها در راستای پدافند غیرعامل بهکار گرفته شده که شامل دسترسی به خیابانهای اصلی، فاصله از کلانتریهای موجود، نزدیکی به نواحی جرمخیز شهر، فاصله از مراکز آموزشی، شیب و نوع کاربری اراضی میباشد. در نهایت، اراضی شهر کازرون بر حسب میزان مطلوبیت به ده دسته از خیلی ضعیف تا خیلی خوب برای استقرار کلانتریها طبقهبندی شده و پنج مکان جدید جهت ایجاد مراکز انتظامی جدید در شهر کازرون پیشنهاد شده است.