فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرزندپذیری به‌عنوان شیوه‌ای مهم برای تأمین نیاز والدین به فرزند و نیز کودکان نیازمند خانواده به والدینی مسئول، فرایندی پیچیده و مستلزم ارزیابی دقیق، آموزش تخصصی و حمایت مستمر از والدین متقاضی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با هدف کاوش تجارب مادران فرزندپذیر از چالش‌های فرایند فرزندپذیری انجام شد تا مبنایی علمی برای بهبود سیاست‌ها و شیوه‌های گزینش، آموزش و نظارت فراهم آورد. نمونه‌گیری هدفمند شامل ۱۱ مادر فرزندپذیر تحت پوشش سازمان بهزیستی بود و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق تا اشباع نظری جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل مضمون انجام شد و درنهایت ۶ مضمون کلی و ۱۲ مضمون اصلی استخراج شد. یافته‌ها نشان داد مادران فرزندپذیر با چالش‌هایی از جمله فرایند طولانی و فرسایشی، ابهام در فرایند، شیب نامناسب آشنایی والد و کودک، شاخص‌های ناکارآمد و غیرپویای ارزیابی، جامع و کارآمدنبودن گزینش، آموزش و قطع تداوم آن، نبود اخلاق حرفه‌ای و کرامت‌محوری در سبک گزینش، ضعف در نظارت و رصد خانواده و کودک، استفادۀ ناکافی از ظرفیت‌ها و شبکه‌سازی محدود خانواده‌ و تجربۀ هیجانات منفی و پیامدهای عینی ناکارآمدی سیستم مواجه هستند. این پژوهش بر اهمیت بازنگری و تقویت فرایندهای گزینش، آموزش و نظارت بر والدین فرزندپذیر تأکید دارد و ارائۀ راهکارهای علمی و عملی می‌تواند به ارتقای کیفیت زندگی خانواده‌های فرزندپذیر، افزایش سازگاری کودک و والد و کاهش پیامدهای منفی ناشی از ناکارآمدی سیستم منجر شود.