نقش میانجی راهبردهای مقابله‌ای در رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و عملکرد خانواده با ادراک از بیماری در بیماران مولتیپل اسکلروزیس

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی‌شهر، خمینی‌شهر، ایران

2 گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.30473/hpj.2022.59523.5255
چکیده

مقدمه: ادراک از بیماری که نقش مهمی در فرایند درمان و پیروی از دستورات بهداشتی دارد تحت تاثیر عوامل مختلف روانشناختی است. هدف پژوهش حاضر  بررسی نقش میانجی راهبردهای مقابله‌ای در رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و عملکرد خانواده با ادراک از بیماری در بیماران مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس) بود. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی با طرح همبستگی مبتنی بر تحلیل مسیر و جامعه آماری کلیه بیماران مبتلا به ام‌اس مراجعه‌کننده به مطب‌های متخصصان مغز و اعصاب و همچنین بیمارستان کاشانی شهر شهرکرد در سال 1399 بود که از میان آن‌ها تعداد 250 نفر، به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده شامل پرسشنامه ادراک بیماری بردبنت و همکاران، پرسشنامه ویژگی‌های شخصیتی نئو، مقیاس عملکرد خانواده بیشاپ و بالدوین و پرسشنامه راهبردهای مقابله لازاروس و فولکمن بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-24 و Amos-19 و به روش تحلیل مسیر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین نتایج نشان داد راهبردهای مقابله‌ای در رابطه بین روانرنجورخویی، وجدان‌گرایی، توافق‌پذیری، تجربه‌گرایی، برون‌گرایی و عملکرد خانواده با ادراک از بیماری نقش میانجی دارد. نتیجه‌گیری: عملکرد خانواده و ویژگی‌های شخصیتی  می‌توانند با تاثیرات مثبت بر اتخاذ راهبردهای مقابله‌ای موثر، ادراک بهتری از بیماری را برای فرد به دنبال داشته باشند.