تحلیل امواج ناشی از شکست سد و پهنهبندی دشت سیلابی با استفاده از مدل ریاضی)مطالعه موردی: سد ونیار(
نویسندگان
1 1- استاد، عضوهیئت علمی گروه آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز
2 1- استاد، عضوهیئت علمی گروه آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز
3 3- دانشجوی دکتری عمران-آب، دانشکده عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران
4 5- کارشناس ارشد آب منطقهای آذربایجان شرقی
5 2- مربی، عضوهیئت علمی دانشکده فنی و حرفهای پسران کردکوی امام علی، ایران
6 3- دانشجوی دکتری خاک و پی، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
در این تحقیق، مسئله شکست سد ازنقطهنظرهای اهمیت، مکانیسم، تجزیهوتحلیل مکانی و زمانی و معادلات حاکم مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، بهعنوان گام نخست، هیدروگرافهای خروجی از محل سد ونیار با استفاده از مدل شکافت تحت سناریوی فرضی (روگذری جریان) محاسبه گردیده است. در گام بعدی، روندیابی هیدروگرافهای خروجی در پایاب رودخانه با استفاده از مدل HEC-RAS انجام پذیرفته است. متعاقب آن، ترازهای سطح آب و زمانهای رسیدن پیشانی موج در کلیه مقاطع محاسبه گردیدهاند. در نهایت با وارد کردن نتایج بهدستآمده به سیستم اطلاعات جغرافیایی، پهنه گسترش سیلاب و نقشههای معرف مناطق سیلگیر پایاب ارائه گردیده است. نتایج حاصله نشان میدهند که در این سناریو (روگذری جریان)، به دلیل مکانیسم تدریجی تشکیل مقطع شکست، هیدروگرافهای خروجی دارای شیب ملایم هستند. بهعلاوه، با توجه به شرایط ژئومورفولوژیکی و توپوگرافی دره میزبان در پائیندست مجاورت ساختگاه سد، قسمت اعظم توان هیدرولیکی سیلاب خروجی در این ناحیه بدون ایجاد خسارتهای قابلتوجه مالی گرفته میشود. لیکن، بررسی حاضر نشان میدهد که تعدادی از روستاها و تأسیسات واقع در پائیندست، بهوضوح در معرض گسترش سیلاب قرار میگیرند. همچنین، بیشینه سیلابدشت و زمان رسیدن پیشانی موج به پایاب محاسبه گردیدهاند.
