فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نابرابری‌های جنسیتی در دسترسی به فضاهای شهری و ورزشی، از چالش‌های اساسی توسعۀ پایدار شهری و ارتقای سلامت زنان محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر، ارائۀ الگوی شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان در تعاملات برنامه‌ریزی شهری است تا زمینۀ مشارکت فعال‌تر زنان در فضاهای عمومی فراهم شود. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری-برساختی، با بهره‌گیری از روش داده‌بنیاد گلیزر انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از زنان، کارشناسان و برنامه‌ریزان شهری و ورزشی به‌صورت هدفمند و تا اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با کدگذاری باز و محوری صورت گرفت و مدل مفهومی پژوهش استخراج شد. نتایج نشان داد تحقق شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان، مستلزم توجه به ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی، اعتقادی، تاریخی و فناوری است. عوامل کلیدی شامل دسترس‌پذیری فضاهای ورزشی، تأمین امنیت، طراحی زیرساخت‌های شهری مناسب و حمایت‌های اجتماعی و فرهنگی شناسایی شد. این عوامل، مشارکت زنان در فعالیت‌های بدنی را افزایش می‌دهد و پیامدهایی مانند ارتقای سلامت جسمی و روانی، تقویت تعاملات اجتماعی، افزایش هویت فردی و بهبود کیفیت زندگی شهری را به همراه دارد؛ بنابراین برنامه‌ریزی جامع شهری با محوریت عدالت جنسیتی، امنیت و دسترس‌پذیری می‌تواند مشارکت زنان در فعالیت‌های بدنی را ارتقا دهد و گامی مؤثر در جهت توسعۀ پایدار شهری باشد.