فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شهرهای کم‌جمعیت، عرف نقش برجسته‌ای در امور زندگی ایفا می‌کند؛ زیرا همبستگی مکانیکی در این‌گونه مکان‌ها به‌وفور مشاهده می‌شود و هنجارها، ارزش‌ها و ارتباطات اجتماعی بین دو جنس را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف پژوهش حاضر واکاوی سازوکارهای مشروعیت‌بخشی به قدرت جنسیتی از منظر زنان شهر ایوان در چارچوب خانواده است. این پژوهش براساس پارادایم تفسیری و رویکرد کیفی و با استفاده از مدل اشتراوس و کربن انجام شده است. میدان مطالعه شامل زنان شهر ایوان است. نمونه‌یابی به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله‌برفی انجام گرفت و نمونه‌گیری تا مرحلۀ اشباع نظری ادامه یافت. با 20 نفر مصاحبه به عمل آمد و از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. فرمت داده‌ها در قالب متن بود و در تحلیل داده‌ها کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و گزینشی به‌کار گرفته شد. از عبارت‌های معنایی 233 مفهوم، 30 زیرمقوله و 13 مقولۀ اصلی به‌دست آمد. مقولۀ هسته «هم‌کناری گفتمان عرف و دین» نام‌گذاری شد. این مقوله به معنای همجواری دو نوع گفتمان عرف و دین است که وقتی در جامعه به‌عنوان مرجع تلقی می‌شوند می‌توانند مشروعیت‌بخشی قدرت جنسیتی را تحکیم و تقویت کنند. گرچه در همۀ جوامع این هم‌کناری به‌طور نسبی دیده می‌شود، با توجه به ایدئولوژیک‌شدن گفتمان دین در جامعۀ ایران (به‌مثابۀ ایدئولوژی سیاسی) این مشروعیت‌بخشی به قدرت جنسیتی دوچندان شده است.