برآورد تبخیر- تعرق مرجع تحت شرایط دادههای محدود و کامل (مطالعه موردی: ایستگاههای سینوپتیک تبریز و ارومیه)
نویسندگان
1 1- دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه
2 2- دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه
3 3- استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی قم
doi
چکیده
یکی از پیشنیازهای اساسی بهبود مدیریت مصرف آب در مزرعه، تخمین دقیق میزان آب مصرفی گیاه است. برآورد دقیق مقدار آبی که صرف تبخیر- تعرق گیاهی میشود، یکی از عوامل مهم برنامهریزی جهت توسعه کشاورزی و افزایش محصول است. روش پنمن- مانتیث فائو (FPM) بهعنوان استاندارد جهانی بهمنظور برآورد تبخیر- تعرق گیاه مرجع (ETo) و نیز برای ارزیابی دیگر روشهای تخمین ETo پیشنهاد گردیده که نیازمند دادههای تابش خورشیدی، سرعت باد، دما و رطوبت هوا است. متأسفانه امکانات اندازهگیری برخی از پارامترهای آب و هوایی در بعضی از ایستگاههای هواشناسی وجود ندارد. بنابراین، تشخیص درستی روشهای تخمین ETo با استفاده از دادههای آب و هوایی برآورد شده بسیار مهم است. بر این اساس، هدف از این مطالعه، ارزیابی عملکرد روش FPM در برآورد ETo زمانی که دادههای تابش خورشیدی (Rs)، فشار بخار (ed) و رطوبت نسبی (RH) موجود نباشند، تحت شرایط اقلیمی شمال غرب ایران هست. دادههای ایستگاههای سینوپتیک ارومیه و تبریز، بهمنظور مقایسه با ETo برآورد شده توسط روش FPM با مجموعه دادههای کامل و با دادههای محدود، مورداستفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد هنگامیکه دادههای RH و ed موجود نباشند، برآورد آنها با استفاده از روش FPM گزینه بسیار خوبی برای بهدست آوردن ETo در ارومیه و تبریز، با RMSE کوچکتر از 4/0 میلیمتر در روز است. وقتیکه دادههای Rs موجود نباشد، برآورد آن با استفاده از روش FPM برای بهدست آوردن ETo، با RMSE بیش از 7/0 میلیمتر در روز، بهاندازه کافی نتایج خوبی را ارائه نمیدهد. همچنین نتایج نشان داد مؤثرترین پارامتر برای برآورد تبخیر- تعرق تابش خورشیدی بوده و تأثیر دادههای فشار بخار و رطوبت نسبی، بر دقت برآورد ETo، تقریباً به یک میزان است.